De Amerikaanse regering maakt bijna twee miljard vrij, waarop ook Capitoolbestormers aanspraak kunnen maken
In dit artikel:
Het ministerie van Justitie heeft deze week een speciaal compensatiefonds van 1,776 miljard dollar (ongeveer 1,5 miljard euro) aangekondigd voor Amerikanen die zich onheus bejegend voelen door de overheid — aangeduid als slachtoffers van ‘lawfare’ en ‘weaponization’. Het fonds draagt het symbolische cijfer 1776 en moet volgens waarnemend minister van Justitie Todd Blanche onrecht uit het verleden herstellen; het Witte Huis zegt dat president Trump zelf niets uit het potje zal ontvangen. Details over wie precies in aanmerking komt en onder welke criteria blijven vaag.
De maatregel hangt samen met een door Trump aangespannen rechtszaak tegen de federale belastingdienst, waarin hij 10 miljard dollar eiste wegens een vermeende lek bij een klokkenluider. Trumps advocaten trokken die zaak maandag in; kort daarna stelde Justitie het nieuwe fonds voor als voorwaarde om soortgelijke procedures af te wikkelen. Omdat de zaak was ingetrokken, was rechterlijk goedkeuring niet nodig. Het geld komt uit al bestaande, door het Congres toegewezen middelen voor het afhandelen van claims tegen de regering, waardoor volgens critici geen nieuwe parlementaire toestemming vereist is.
Democraten en juridische waarnemers luiden direct alarm: zij noemen het voorstel een middel om belastinggeld naar politieke bondgenoten te leiden en wijzen op het risico dat ook door Trump gestrafte of gewraakte partijen — onder wie enkele Capitoolbestormers die gratie kregen — aanspraak zullen maken. Een advocaat van meerdere veroordeelden heeft al aangekondigd claims te overwegen. Brandon DeBot van het Tax Law Center stelt dat, in tegenstelling tot het door Justitie genoemde Obama-era voorbeeld voor inheemse Amerikanen, dit fonds zonder precedent is omdat eerdere regelingen waren gebaseerd op reeds gerechtvaardigde gerechtelijke uitspraken.
Beheer van de uitkeringen komt te liggen bij een vijfkoppige commissie die Blanche zal benoemen; Trump krijgt het laatste woord, er is geen onafhankelijke toezichthouder genoemd, en het fonds heeft een einddatum van 15 december 2028. Critici, onder wie congreslid Jamie Raskin, waarschuwen dat dit een ongekende ombuiging van overheidsmechanismen naar een presidentieel instrument kan betekenen en roepen het Congres op in te grijpen. De aankondiging voegt zich in een bredere context van Trumps belofte van ‘vergelding’ en een reeks stappen die het functioneren van neutrale overheidsinstanties hebben veranderd.