De allereerste voetbalclub van België? Dat was 'Le Football Club' uit... Gent
In dit artikel:
Nieuw archiefmateriaal wijst erop dat Gent de wieg van het Belgische voetbal kan zijn: Le Football Club, opgericht in 1875, blijkt — voor zover nu bekend — de oudste voetbalclub van België. Onderzoekers van STAM (stadsmuseum Gent) en de KAA Gent Foundation brachten documenten aan het licht die deze vroegste activiteit aantonen, onder meer een krantenartikel uit La Flandre Libérale (28 september 1886) en een uitnodiging voor een algemene vergadering uit 1879 gevonden in de bibliotheek van de UGent.
Die vondsten zetten de gangbare veronderstelling dat de oudste Belgische clubs uit Antwerpen of Brussel komen op zijn kop. Royal Antwerp voert traditioneel de geschiedenis terug tot een sportclub van 1880 (met een voetbalafdeling vanaf 1887) en Brussels Football Club wordt in 1882 gesitueerd. Le Football Club blijkt echter ouder te zijn en kan daarmee de prominente positie van Antwerp op de historische ranglijst ter discussie stellen.
Het gents onderzoek levert ook nieuw licht op de sociale samenstelling van de vroege spelers: in plaats van Britse of Ierse expats, waren de betrokken namen voornamelijk Frans- of Vlaamstalig en gelinkt aan liberale industriële kringen in Gent. De club had een clublokaal in café A la Belle Vue op de Kortrijksesteenweg; vermoedelijk speelde men op terreinen zoals de Maaltekouter en de oude velden bij de Citadel buiten de Heuvelpoort. Het gespeelde voetbal was in die tijd nog een mengvorm tussen rugby en het huidige voetbal, met variabele regels en aantallen veldspelers.
Verder werden losse wedstrijdvermeldingen gevonden, onder meer een confrontatie op 4 maart 1886 tussen Le Football Club en een Brugse ploeg — dit zou de eerste ‘Slag om Vlaanderen’ kunnen zijn. Dat corrigeert eerdere aannames dat stedelijke wedstrijden pas vanaf circa 1890 plaatsvonden. Ook in Brugge blijkt voetbal eerder aanwezig dan tot nu toe gedacht.
De bevindingen wekken ook vragen over stamnummering: Antwerp heeft stamnummer 1 op basis van zijn vroegste claim, maar mogelijk zou een Gentse voorgeschiedenis dat beeld kunnen veranderen — al lijkt hernummering bij de bond onwaarschijnlijk. Internationaal zou Le Football Club zelfs in aanmerking komen als een van de oudste clubs op het Europese vasteland, eventueel ouder dan Kjøbenhavns Boldklub (1878) of FC St. Gallen (1879), maar dat vereist nog verder onderzoek.
Er zijn nog andere theorieën over vroege Belgische voetbalactiviteit, zoals familiaal spel door een Schotse familie in Spa in 1863 of introductie door een Ierse leerling op het College van Melle, maar die gevallen betroffen geen formele, georganiseerde verenigingen met wedstrijden en leden. Het STAM trekt de aandacht van andere steden om in hun archieven te graven; de ontdekkingen maken deel uit van de tentoonstelling ‘Buitenspel’, die de lokale voetbalgeschiedenis in Gent tot 26 mei zichtbaar maakt. De onderzoekers willen de sporen nu verder uitdiepen.