De AfD lijkt een Duitse deelstaatverkiezing te gaan winnen, tot vreugde van Poetin

In dit artikel:

De Alternative für Deutschland (AfD) stevent bij de deelstaatverkiezingen van 6 september 2026 af op een historische overwinning in Sachsen-Anhalt. De partij staat al weken op ruim 40 procent in de peilingen en zou daarmee bijna twee keer zo groot worden als de CDU van minister-president Sven Schulze. Een absolute meerderheid is alleen denkbaar als SPD, Groenen, FDP en BSW allemaal de kiesdrempel missen.

De AfD voert campagne met een opvallend opgewekte uitstraling. Lijsttrekker Ulrich Siegmund, die door critici vanwege zijn eigen denkbeelden en de neonazistische achtergronden van medewerkers als gevaarlijk wordt beschouwd, presenteert de partij als vriendelijk en toegankelijk. In plaats van vooral traditionele debatten organiseert de AfD buitenbijeenkomsten, familiedagen en tochten op Oost-Duitse Simson-brommers. Via TikTok en Instagram wordt die positieve beeldvorming breed verspreid.

De campagne maakt gebruik van Ostalgie: een verlangen naar de vertrouwde en veilige samenleving van vroeger, zonder dat de partij het communistische systeem van de DDR omarmt. Achter de vrolijke presentatie schuilt een radicaal-rechts programma. De AfD wil lagere belastingen, meer ruimte voor ondernemers, veel minder immigratie en spreekt nog altijd over “deportaties vanaf de eerste minuut”. Partijleider Alice Weidel ziet Sachsen-Anhalt als het begin van een landelijke machtsdoorbraak en keert zich steeds nadrukkelijker tegen samenwerking met de CDU en het bestaande cordon sanitaire.

Ook de banden met Rusland spelen een belangrijke rol. De partij wil de wapenleveranties aan Oekraïne stoppen en Russische taal en cultuur in het onderwijs versterken. Hans-Thomas Tillschneider, de belangrijkste ideoloog achter Siegmund en nauw verbonden met Moskou, ziet de deelstaat als een laboratorium voor een bredere culturele en politieke omwenteling. Hij wil via onderwijs, kunst en media een uitgesproken Duits-patriottische cultuur bevorderen: meer aandacht voor Bismarck, minder nadruk op Duits schuldgevoel over het naziverleden, en beperktere steun voor publieke omroep, kerken en kunst die niet aan zijn culturele opvattingen voldoet.

Sachsen-Anhalt heeft op gebieden als onderwijs en cultuur relatief veel eigen bevoegdheden, waardoor de AfD daar haar ideeën directer zou kunnen uitvoeren. Over de financiële gevolgen van minder immigratie, lagere belastingen en het wegvallen van steun uit West-Duitsland en de Europese Unie blijft de partij echter vaag. Economen spreken daarom van een AfD-paradox: juist de regio’s waar de partij het sterkst is, zouden economisch het hardst worden geraakt.

Tijdens de laatste campagnebijeenkomsten bleef de vriendelijke façade centraal staan. Siegmund en Tillschneider besteedden meer tijd aan handen schudden, foto’s en gesprekken met gezinnen dan aan politieke toespraken. Tillschneider waarschuwde wel tegen vermeende linkse indoctrinatie op scholen en riep aanhangers op anderen van de AfD te overtuigen. De uitkomst van de verkiezingen kan daarmee niet alleen bepalend worden voor Sachsen-Anhalt, maar ook als proef dienen voor de vraag of de AfD in Duitsland regeringsverantwoordelijkheid kan opeisen.