Datacenter slurpt straks meer stroom dan heel Lelystad, raad wist van niks
In dit artikel:
Een groot datacenter van de Amerikaanse aanbieder Equinix komt op het bedrijventerrein Flevokust Haven bij Lelystad te staan en zal naar verwachting meer stroom verbruiken dan de hele stad nu samen. Die beslissing kwam er vijf jaar geleden met weinig verzet in de gemeenteraad; alleen de SP en twee lokale fracties stemden tegen, maar veel raadsleden zeggen achteraf onvoldoende geïnformeerd te zijn over de werkelijke energie-impact.
Wat precies gepland is: Equinix bouwt drie gebouwen op maximaal 7,5 hectare, met een gepland vermogen dat vaak als 150 megawatt wordt genoemd. Experts stellen echter dat de oorspronkelijke informatie aan de raad de schaal sterk onderschatte. Waar de gemeente in 2021 het verbruik ruwweg vergeleek met dat van 3.000–5.000 huishoudens, rekende energiedeskundige Enzo Diependaal het later uit op een omvang die vergelijkbaar is met zo’n 200.000 huishoudens; andere schattingen geven zelfs vergelijkingen tot een half miljoen huishoudens. De gemeente zelf noemt inmiddels een verwachte gemiddelde stroomvraag van 86 MW bij volledige benutting, wat neerkomt op ongeveer 753 gigawattuur per jaar — bijna twee keer het huidige elektriciteitsverbruik van alle burgers en bedrijven in Lelystad.
Het datacenter valt ondanks het landelijke bouwverbod voor de grootste datacenters (ingezet in 2022 na de discussie rond Meta/Zeewolde) niet onder dat verbod. Die regeling verbiedt nieuwbouw van hyperscale-datacenters met een vermogen van minstens 70 MW, maar alleen als ze ook ten minste 10 hectare beslaan. Omdat Equinix’ complex kleiner dan die grens is (maximaal 7,5 ha), kon de vergunning worden aangevraagd en verstrekt. Critici, zoals Max Schulze van denktank Leitmotiv, noemen dit een omzeiling van de bedoeling van de landelijke ruimtelijke strategie: grote, energie-intensieve centra zouden juist geconcentreerd in enkele aangewezen zones moeten worden.
Equinix en de gemeente wijzen erop dat het datacenter direct naast een hoogspanningsstation van TenneT en een grote gascentrale komt te liggen, waardoor er altijd voldoende levering mogelijk is en het net niet zou worden overbelast. Tegenstanders waarschuwen dat de aansluiting op gasgestookte elektriciteit ernstige klimaatnadelen heeft en het sluiten van de gascentrale in de komende 15–25 jaar bemoeilijkt. Equinix zegt zelf dat de vraag naar capaciteit voor AI en hyperscale-diensten groeit en dat de toegewezen locatie daarvoor geschikt is; de bedrijfstop stelt dat nog veel meer capaciteit mogelijk zou zijn.
Kortom: een omvangrijk, energie-intensief datacenter krijgt groen licht in Lelystad doordat het oppervlak binnen een wettelijke grens blijft, terwijl de energiebehoefte veel hoger blijkt dan aanvankelijk aan de raad werd voorgelegd — een ontwikkeling met ruimtelijke en klimaatgevolgen die lokale politici en deskundigen zorgen baart.