Dat je in je hoofd zit, merk je pas later, aan je stijve nek en gespannen kaak

In dit artikel:

Psycholoog en columnist Dilara Bilgiç richt zich in deze weekcolumn tot mensen die door fysieke afstand en emotionele betrokkenheid voortdurend in de overlevingsstand staan — bijvoorbeeld omdat dierbaren in conflictgebieden zoals Libanon, Soedan of Oekraïne verkeren. Ze beschrijft hoe je, wanneer je al hyperalert bent, stapsgewijs uit die staat kunt komen met eenvoudige, praktisch toepasbare technieken uit de behandeling van angst en paniek.

Stap één is lichaamsbewustzijn: check regelmatig hoe je lichaam zich voelt (spanning in schouders, kaken, stijve nek) en benoem dat je nu veilig bent. Erken ook schuldgevoelens zonder erin te blijven hangen. Om het opwaartse kringetje van gedachten en lichamelijke arousal te doorbreken, helpt fysieke beweging — vaker opstaan, armen losschudden of even lopen — al meer dan zware inspanning.

Bilgiç raadt grounding-oefeningen aan zoals de 5-4-3-2-1-methode (aandacht via de zintuigen) en gecontroleerde ademhaling (bijv. box breathing of 4-7-8), waarbij het principiële bewustzijn belangrijker is dan exacte tellen. Ze sluit af met een duidelijke kanttekening: deze tools verhelpen geen collectieve, politieke pijn, maar kunnen wel tijdelijk houvast en ademruimte geven.

Dilara Bilgiç schrijft wekelijks voor Het Parool; reacties kunnen gestuurd worden naar d.bilgic@parool.nl.