Dat Iraanse leider Khamenei en zijn adviseurs bovengronds vergaderden bleek buitenkans om hem te doden
In dit artikel:
De Iraanse opperste leider ayatollah Ali Khamenei werd zaterdag in Teheran gedood tijdens een bijeenkomst met topadviseurs; de CIA beschikte volgens The New York Times over nauwkeurige plaatsinformatie. Khamenei stond bekend om zijn achterdocht en vermeed vaak openlijke bijeenkomsten, maar week zaterdag af door boven de grond samen te komen in een bunkercomplex — een kans die de aanvallers grepen. De definitieve opdracht tot doden zou vrijdag door president Donald Trump zijn goedgekeurd, na mislukte vredesgesprekken in Genève die volgens Amerikaanse bronnen dienden als vertragingstactiek.
De operatie was maandenlang voorbereid. Amerikaanse en Israëlische diensten volgden patronen, communicatie en routines van Khamenei en zijn staf, voortbouwend op lessen uit Operatie Rijzende Leeuw (juni 2025). Mossad-netwerken en hackingmethoden — zoals het compromitteren van telefoons van chauffeurs en lijfwachten — leverden cruciale coördinaten. Washington deelde satellietbeelden en ground intelligence; Israël voerde volgens verslaggeving de precisieslag met straaljagers uit. Plannen met codenamen als Epic Fury en Roaring Lion waren onderdeel van die samenwerking.
De aanvallen troffen niet alleen Khamenei. Meerdere hoge militaire en politieke kopstukken kwamen om, waaronder legerchef Abdolrahim Mousavi, IRGC-commandanten en andere topfiguren; Iraanse media en hulpdiensten meldden naar verluidt tientallen tot honderden slachtoffers. De Iraanse Rode Halve Maan rapporteerde meer dan 200 doden en ruim 700 gewonden tegen het einde van de middag, en staatsmedia spraken van veel kinderen onder de slachtoffers bij aanslagen op scholen, onder meer in Minab. De exacte aantallen zijn moeilijk onafhankelijk te verifiëren.
Naast kinetische aanvallen gebruikte Israëlische zijde ook cybermiddelen: vlak voor het afsluiten van internet in Iran werd een veelgebruikte gebedsapp gehackt om oproepen tegen het regime te verspreiden. Algemene werkwijzen voor dit soort operaties omvatten onderschepping van metadata, inzet van dissidentennetwerken en lokcampagnes om doelwitten naar kwetsbare locaties te krijgen, gevolgd door bombardementen met conventionele en bunkerbrekende wapens.
Deze klap volgt op eerdere doelgerichte dodenissen, zoals de Amerikaanse drone-aanval op Qassem Soleimani in januari 2020 en de verliezen tijdens Operatie Rijzende Leeuw, toen tientallen hoge officieren sneuvelden. De huidige reeks treffers betekent volgens waarnemers opnieuw een zware ontwrichting van de Iraanse machtsstructuur en een potentieel langdurige machtsstrijd binnen het regime.
In Teheran kondigde veiligheidsfunctionaris Ali Larijani zondag het begin van een overgangsproces aan. Er komt een voorlopige raad met de president, het hoofd van de rechterlijke macht en een jurist van de Raad van Hoeders die het land tijdelijk moet besturen totdat een nieuwe leider is gekozen. Parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf verklaarde dat Iran op alle scenario’s is voorbereid en gaf aan dat de betrokken buitenlandse leiders de consequenties zullen ondervinden.
De aanval heeft zowel regionaal als internationaal verstrekkende implicaties: het decapiteren van de machtstop kan leiden tot onduidelijkheid in de commandostructuren van Iran, verhoogde spanningen in het Midden-Oosten en een periode van onzekere binnenlandse politiek. De exacte gevolgen hangen af van hoe snel opvolgers hun positie consolideren en hoe andere landen reageren op deze ingrijpende ontwrichting.