Dat 'giftige opinieklimaat' van nu bestond honderd jaar geleden ook al

In dit artikel:

De huidige verontwaardiging over giftige opinies, persoonlijke aanvallen en bedreigingen op sociale media is volgens Han van der Horst geen nieuw verschijnsel. Ook in 1917 konden Nederlandse opiniemakers elkaar hard en weinig inhoudelijk bestrijden.

Als voorbeeld haalt hij een artikel aan van Maurits Moresco, hoofdredacteur van het Haagse Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage, dat op 12 december 1917 verscheen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog koos Moresco openlijk de kant van Frankrijk en Engeland. Daarmee botste hij met De Toekomst, een door conservatieve professoren gemaakt opinieblad dat Duitsland steunde en volgens hem de Nederlandse neutraliteit in gevaar bracht. Ook De Controleur, een onconventioneel weekblad, speelde in de ruzie een rol.

Moresco verdedigde in zijn stuk de zakelijke kritiek van zijn krant op De Toekomst. Volgens hem weigerde het pro-Duitse blad inhoudelijk op die kritiek te reageren en deed het alsof het Dagblad niet bestond. Toen De Toekomst uiteindelijk wel naar het Dagblad verwees, beschuldigde Moresco de redactie ervan zich vast te klampen aan een beledigende aanval uit De Controleur. Hij citeerde daarin een vergelijking waarin zijn eigen journalistieke stijl met een hoop hondendrek werd vergeleken.

Moresco reageerde vervolgens zelf grof en beschuldigde de professoren ervan zich te verheugen over elke belediging van hun tegenstanders, ongeacht de herkomst. De polemiek ging volgens hem bovendien niet eens over zijn anti-Duitse standpunten, maar over een eerder artikel waarin hij dienstweigering had afgekeurd. De historische passage illustreert zo dat ook vroegere krantenredacties zich schuldig maakten aan scheldpartijen, verdachtmakingen en het negeren van wederhoor.

Aan het slot stelt Van der Horst dat ook het toeslagenschandaal en de kwestie rond het Groningse aardgas publieke aandacht moeten houden. Daarnaast verwijst hij naar zijn wekelijkse podcast over politiek en geschiedenis.