'Dan zijn er alsnóg mensen die denken dat het aan hen ligt!': Hanna Verboom onderzocht mentale gezondheid in Nederland

In dit artikel:

Hanna Verboom (43) onderzoekt in de documentaire Samen de mentale crisis in Nederland, maar doet dat bewust buiten politiek Den Haag: ze zoekt oplossingen in wandelgroepen, buurthuizen, moestuinen en andere lokale gemeenschappen. Samen is het slotdeel van een trilogie over mentale gezondheid; eerder maakte ze Uit de schaduw en Samen uit de schaduw waarin ze haar eigen bipolaire stoornis en de omgang met getroffenen onderzocht. Het filmplatform Cinetree, dat Verboom oprichtte, organiseert door het hele land vertoningen rond het thema.

De aanleiding voor de nieuwe film is schrikbarend: volgens Verboom krijgt 48 procent van de Nederlanders ooit een mentale diagnose (burn‑outs niet meegerekend). In plaats van alleen naar beleid te kijken pleit ze voor hernieuwde sociale verbindingen: alledaagse ontmoetingen zoals langsgaan bij de bakker of gezamenlijk koffiedrinken zijn volgens haar essentieel en verdwijnen door individualisering. “De sleutel zit in het samen doen,” zegt ze.

Hoogleraar psychiatrie Jim van Os speelt een belangrijke rol in de film en benadrukt dat actieve binding met de lokale gemeenschap kan bijdragen aan een nieuwe sociale infrastructuur die de overvolle wachtlijsten van de GGZ kan verlichten. Verboom wijst op de enorme vrijwilligerskracht in Nederland — ongeveer 8,5 miljoen mensen — en roept op om die initiatieven makkelijker bereikbaar te maken. Tegelijk waarschuwt ze dat vrijwilligerswerk niet alles kan dragen: de overheid moet randvoorwaarden scheppen, bijvoorbeeld huisartsverwijzingen naar buurtinitiatieven.

Verboom haalt ook lessen uit haar jeugd in Oost‑Afrika, waar formele voorzieningen schaarser maar informele netwerken sterker zijn. Ze benadrukt wederkerigheid: alleen wie zichzelf kwetsbaar durft op te stellen, bouwt duurzame verbindingen, een inzicht dat ze kreeg van Oegandese bisschop Zac Niringiye.

Samen is geregisseerd door Verboom en Karsten de Vreugd, geproduceerd door Cinetree met steun van Contribute Foundation. De première is op 18 mei in DeLaMar Theater in Amsterdam; tegelijk begint een landelijke campagne tegen eenzaamheid en de film is vanaf die datum gratis te streamen via Cinetree.