Dag 5 van de oorlog: nieuwe aanvallen en reizigers terug uit het Midden-Oosten
In dit artikel:
Op de vijfde dag van het Midden-Oosten-conflict intensiveren Israël en de Verenigde Staten hun aanvallen op Iran, terwijl Iran in reactie raketten en aanvallen richt op Israël en Amerikaanse doelen in de regio. Tegelijk zet Israël zijn bombardementen voort op Hezbollah-doelen in Zuid-Libanon en de zuidelijke buitenwijken van Beiroet.
In Iran concentreert Israël zich op lanceerinstallaties en luchtverdediging, met name rond Teheran, om luchtoverwicht te verwerven. Het Israëlische leger zegt al duizenden bombardementen op Iran uitgevoerd te hebben sinds het begin van de oorlog. De VS meldden dat een Iraans fregat ter hoogte van Sri Lanka door een Amerikaanse aanval vanuit een onderzeeër is gezonken; de Sri Lankaanse marine vond bijna 90 doden en 32 overlevenden. Het is onduidelijk waarom het schip zo ver van Iran tot zinken is gebracht.
De Amerikaanse strijdleiding meldt grote schade toegebracht te hebben aan Iraanse luchtafweer, het uitschakelen van honderden ballistische raketten, lanceerplatforms en drones en de vernietiging van meerdere schepen. Als gevolg daarvan veranderen de VS naar verluidt hun tactiek en bereiden zij zich voor om dieper in Iraans grondgebied door te dringen. In Iran ligt veel internet plat en het regime reageert nauwelijks; een mensenrechtenorganisatie meldt meer dan duizend doden.
In Libanon vallen ook tientallen doden door Israëlische aanvallen op Hezbollah-infrastructuur; de VN spreekt van zo’n 60.000 ontheemden. Turkije schoot in de provincie Hatay een uit Iran komende raket neer met NAVO-luchtafweer en heeft de Iraanse ambassadeur op het matje geroepen, zonder Artikel 5 van de NAVO te activeren.
Iran bereidt een driedaagse herdenking en begrafenis voor voor opperste leider ayatollah Ali Khamenei, die volgens het artikel zaterdag omkwam bij een Israëlisch-Amerikaanse aanval. Zijn zoon Mojtaba wordt genoemd als mogelijk opvolger en zou steun hebben van de Revolutionaire Garde; Israël en de VS waarschuwen dat een nieuwe opperste leider meteen een doelwit zou zijn.
De onrust heeft ook reizigers en expats in de Golfregio in beweging gezet. Een KLM-vlucht met Nederlanders uit Oman landde op Schiphol; repatriëringen wereldwijd zijn aan de gang, maar reizigers moeten vaak zelf bijdragen aan de kosten. Cruiseschepen liggen vast in havens van de Golfstaten. De situatie blijft snel evolueren en vergroot de risico’s voor de regio en voor internationale reizen.