Dag 13 van de oorlog: G7 overweegt oorlogsschepen naar Straat van Hormuz te sturen
In dit artikel:
Mojtaba Khamenei, de tweede zoon van de volgens het artikel geliquideerde ayatollah Ali Khamenei en recent aangestelde hoogste leider van Iran, heeft zich op de dertiende dag van het Midden-Oosten-conflict voor het eerst laten horen. Zijn verklaring werd niet door hemzelf uitgesproken maar voorgelezen door een nieuwslezer op Iraanse staats-tv; hij riep op de Straat van Hormuz gesloten te houden om Israël en de Verenigde Staten onder druk te zetten en hen te dwingen hun aanvallen te staken. Zijn afwezigheid in het openbaar voedt speculatie over zijn gezondheid: volgens onder meer The New York Times zou hij bij een aanval aan zijn benen gewond zijn geraakt.
In de Perzische Golf zijn opnieuw schepen getroffen. Vannacht werden voor de kust van Irak twee olietankers aangevallen en in brand geschoten; één bemanningslid kwam om, tientallen anderen werden gered. Daarnaast werd een Thais schip getroffen; twintig opvarenden werden door de marine van Oman gered, drie bemanningsleden worden nog vermist en mogelijk opgesloten in de machinekamer. De Straat van Hormuz — een strategisch zeestreng voor oliehandel — staat daarmee opnieuw in de vuurlinie.
Op het land zet Israël zijn bombardementen in Libanon voort, gericht op zuidelijke buitenwijken van Beiroet waar volgens Jeruzalem Hezbollah-strijders actief zouden zijn. Bij een aanval op een strand net ten zuiden van de hoofdstad vielen minstens acht doden. De Libanese regering meldt tot nu toe 687 doden door Israëlische aanvallen en massale ontheemding; honderdduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen. Israëlische minister van Defensie Katz waarschuwde dat Israël gebieden zal innemen als Libanon Hezbollah niet kan beteugelen.
Tegelijk blijven Israël en de VS doelen in Iran bestoken; het Israëlische leger meldt een aanval op een locatie die cruciaal zou zijn voor vermeende kernwapenontwikkeling. Amerikaanse inlichtingendiensten menen echter dat het Iraanse regime grotendeels intact blijft en de controle over de bevolking heeft. Volgens de VN-vluchtelingenorganisatie zijn sinds het begin van de oorlog 3,2 miljoen mensen in Iran ontheemd geraakt. Vergeldingsacties van Iran bleven niet beperkt tot Iran zelf: er waren explosies in Dubai en een aanval op de luchthaven bij Koeweit met materiële schade.
Internationaal onderzoeken de G7-landen of marineschepen olietankers en vrachtschepen door de Straat van Hormuz kunnen begeleiden; premier Jetten overlegde hierover met president Macron. Nederland repatrieert ondertussen gestrande landgenoten: afgelopen nacht vlogen 75 Nederlanders vanuit Oman naar Egypte; minister Berendsen streeft naar terugkeer van enkele honderden anderen, terwijl circa 3.000 Nederlanders zelfstandig de regio verlieten.
Politiek binnen Nederland is er verdeeldheid over de houding ten opzichte van de militaire acties: het kabinet zegt wel begrip te hebben voor de Amerikaanse en Israëlische bedoelingen maar steunt de aanvallen niet. D66-fractievoorzitter Paternotte noemt de actie begrijpelijk in doelstelling maar kritiekwaardig vanwege gebrek aan plan en onduidelijkheid over het einddoel; oppositiepartijen vinden zijn positie te afwijken van coalitiepartners. De situatie blijft fragiel en de kans op verdere escalatie groot.