"Dachten dat we goed bezig waren, maar toen kwamen bloedresultaten": Veerle, Geert, René en Thomas klagen chemiereus 3M aan

In dit artikel:

Vandaag begint in Antwerpen het massaproces tegen chemiebedrijf 3M: 1.400 omwonenden eisen samen ongeveer 28 miljoen euro omdat hun tuinen én het bloed van veel bewoners verontreinigd zouden zijn met PFOS, een van de persistente PFAS-chemicaliën. VRT NWS sprak met vier betrokken huishoudens en met Kurt Verstraete, die de eerdere pilootzaak opstartte.

Thomas Cools (Zwijndrecht, ~3 km van 3M) leeft met twee jonge kinderen en maakt zich constant zorgen over hun gezondheid en speelgedrag; zijn PFOS-waarde in bloed is 12,39 µg/l, ongeveer twee keer de door Europa gehanteerde gezondheidsreferentie voor vier veelvoorkomende PFAS-stoffen. Hij vraagt duidelijkheid en verantwoordelijkheid van 3M.

Veerle Allaert en Geert Verstraeten verhuisden na 35 jaar uit de omgeving en noemen zichzelf “PFOS-vluchtelingen”. Zij wonen nu op zo’n 30 km afstand; hun bloedwaarden zijn extreem hoog: 238 µg/l (Veerle) en 280 µg/l (Geert) — tot circa 40 keer de Europese norm. Zij leefden duurzaam, maar raakten zwaar besmet en voelden zich gedwongen te vertrekken.

Amateur-imker René Van Haute woont slechts 700 meter van de fabriek. Zijn PFOS-waarde is 9,59 µg/l (1,5× de norm). Hij ziet voorlopig geen directe gezondheidseffecten, maar vreest waardeverlies van zijn woning (taxaties gaven al een daling van circa 15%). Hij maakt zich ook zorgen over de geplande saneringen: grote bomen en een bosje lijken uitgezonderd, terwijl zijn bijenkasten en tuinbescherming juist cruciaal zijn.

Pionier Kurt Verstraete (minder dan 1 km afstand) kreeg in 2023 in een pilootzaak een beperkte schadevergoeding en heeft bloedwaarden van 1.023 µg/l — ruim 150 keer de Europese referentie. Zijn juridische en onderzoekswerk heeft de weg vrijgemaakt voor de huidige massaklachten, al neemt hij zelf geen deel aan de nieuwe klacht. Hij benadrukt dat chemie nuttig kan zijn, maar productiewijzen verantwoord moeten zijn.

3M kondigt aan volgend jaar te beginnen met tuinsaneringen na een vertraging van drie jaar. De zaak belicht niet alleen medische en ecologische risico’s van PFOS-besmetting, maar ook sociale gevolgen: verhuizen, waardeverlies van woningen en het juridische gevecht om verantwoordelijkheid en genoegdoening.