Daar gaan we weer: WHO drukt op de rode paniekknop en roept 'internationale noodsituatie' uit om ebola-uitbraak
In dit artikel:
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft afgelopen nacht een internationale noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid uitgeroepen vanwege een uitbraak van het ebolavirus in het oosten van de Democratische Republiek Congo en in buurland Oeganda. Het gaat om de Bundibugyo-variant, die in de provincie Ituri rondgaat; zaterdag meldde de WHO 246 vermoedelijke gevallen en 80 vermoedelijke sterfgevallen. Voor deze specifieke variant is er vooralsnog geen algemeen beschikbaar vaccin genoemd. Reizigers uit Congo hebben naar verluidt besmettingen naar de Oegandese hoofdstad Kampala gebracht en ook in Kinshasa is een positief geteste reiziger gevonden. Volgens de WHO voldoet de situatie nog niet aan de criteria voor een pandemie, maar de alarmfase is bedoeld om internationale steun, coördinatie en middelen op gang te brengen.
De WHO wijst zelf op factoren die het risico op verspreiding vergroten: aanhoudende onveiligheid, een humanitaire crisis, hoge mobiliteit van de bevolking, de stedelijke of semi-stedelijke locatie van de besmettingshaard en een groot netwerk van informele zorgverleners. In het artikel wordt dit aangegrepen om kritiek te leveren op het migratiebeleid: de auteur zegt dat de mobiliteit van mensen uit crisischstreken uitbraken snel grensoverschrijdend maakt en beschuldigt Europese politici en de WHO ervan open grenzen en bureaucratische macht door de crisis te laten bevoordelen. Er worden concrete politieke oproepen gedaan, onder meer om een asielzoekerscentrum in Elst/Rhenen te verhinderen en om directe vluchtstops en strengere bewaking van de buitengrenzen te eisen. De toon is waarschuwend: men vreest dat noodmaatregelen leiden tot meer controle en vrijheidsbeperking in westerse landen.
Belangrijke context: een WHO-verklaring tot "internationale noodsituatie" is bedoeld als coördinatiemechanisme om hulp, surveillance en preventieve maatregelen te stroomlijnen, en betekent niet automatisch een pandemie. Bundibugyo is een andere ebolasoort dan de Zaire-variant waarvoor eerder ontwikkelde vaccins en middelen zijn ingezet; dat verschil verklaart deels de zorgen over ontbrekende effectieve vaccins voor deze uitbraak. De situatie is dynamisch en de gerapporteerde cijfers zijn voorlopig; verdere diagnostiek, epidemiologisch onderzoek en internationale respons zullen bepalen of en hoe de uitbraak zich verder ontwikkelt.