D66 wil PVV verbieden via sluiproute: Martin Bosma en Paul Cliteur slaan alarm over aanval op kiezerspartijen

In dit artikel:

Het artikel beschrijft een politieke strijd in Nederland rond een voorstel om partijen te verplichten leden te hebben — een maatregel die volgens de schrijvers vooral één doel heeft: de PVV van Geert Wilders kwetsbaar of zelfs ongrondwettelijk maken. De auteurs karakteriseren D66 en overige regeringspartijen als een kartel dat, omdat het Wilders electorale successen niet kan keren in het stemhokje, nu probeert de spelregels te veranderen.

Wat speelt: D66 presenteert hervormingen als “democratisering” van partijen, maar tegenstanders zoals kamervoorzitter Martin Bosma en rechtsfilosoof Paul Cliteur waarschuwen dat zo’n verplicht ledenmodel bestaande kiezerspartijen — in het bijzonder de PVV, die als stichting met één formeel lid (Wilders) is georganiseerd — feitelijk kan verbieden of hun werkwijze kan uithollen. Bosma en Cliteur betogen dat ledenpartijen de macht verleggen van de gewone kiezer naar een kleine groep interne activisten en vergadercultuur, waardoor partijvoorkeuren tussen verkiezingen minder rechtstreeks naar de volkswil zouden verwijzen. Zij pleiten voor het behoud van keuzevrijheid in partijorganisatie: laat kiezers zelf bepalen met hun stem of zij een ledenpartij of kiezerspartij willen steunen.

Het stuk is sterk opinionistisch van toon en bevat oproepen tot verzet en steun aan onafhankelijke media en organisaties die tegen het voorgestelde verbod zijn. Als kernboodschap wordt gesteld dat de maatregel geen neutrale democratieverbetering is maar machtspolitiek: door uniformiteit op te leggen zou men populistisch-rechtse partijen in een linkse bestuurscultuur willen dwingen.

Kortom: de discussie gaat niet alleen over statuten en ledenregistratie, maar over wie volgens verschillende kampen de uiteindelijke politieke macht moet bepalen — de individuele kiezer bij de stembus of interne partijleden tussen verkiezingen.