D66 wil ouders hun toestemming afpakken, terwijl in Vlaardingen de jeugdzorg zelf de voogd was en wegkeek

In dit artikel:

D66-Kamerleden Marijke Synhaeve en Hanneke van der Werf hebben hun initiatiefwet ‘kind-eerst’ online gezet voor reacties. De wet moet ervoor zorgen dat hulpverleners bij ernstige signalen van mishandeling binnen 48 uur met een kind kunnen spreken, zo nodig zonder toestemming van de ouders. Een multidisciplinair team uit onder meer de zorg, jeugdzorg, veiligheidsketen en justitie zou vervolgens een plan maken, eventueel met strafrechtelijke maatregelen. De regeling moet gelden voor alle kinderen, ook als zij niet in de jeugdzorg zitten.

De auteurs van het artikel betwijfelen echter of nieuwe bevoegdheden nodig zijn. D66 verwijst naar de zaken van een mishandeld pleegmeisje in Vlaardingen en een ernstig verwaarloosd meisje in Stadskanaal, waar signalen volgens de partij onvoldoende zijn opgepakt. In beide gevallen lag de verantwoordelijkheid volgens het artikel juist al bij instanties binnen de jeugdbescherming. In Vlaardingen had de William Schrikker Stichting de voogdij over het meisje en plaatste haar bij het pleeggezin. Signalen over haar situatie waren al in 2022 bekend; in mei 2024 werd zij zwaargewond opgenomen. Haar biologische moeder zegt dat zij jeugdzorg herhaaldelijk waarschuwde. Inspecties concludeerden later dat er te weinig met het meisje was gesproken en naar haar was geluisterd.

Ook in Stadskanaal stond het zesjarige meisje al onder toezicht van de William Schrikker Stichting toen zij in het ziekenhuis belandde met ernstige verwaarlozingsverschijnselen. Pas later werden twee vrouwen aangehouden. Volgens de auteurs tonen deze zaken vooral aan dat bestaande bevoegdheden niet effectief zijn gebruikt. Hoogleraar jeugdrecht Mariëlle Bruning stelde eerder dat professionals vaak al zonder ouderlijke toestemming met een kind mogen praten, maar dat meldingen blijven steken of worden doorgeschoven tussen Veilig Thuis, jeugdbescherming en pleegzorg.

Het artikel plaatst daar bovendien het vertrouwen in de overheid tegenover, mede vanwege de toeslagenaffaire. Tussen 2015 en medio 2022 werden volgens het CBS 2.090 kinderen van gedupeerde ouders uit huis geplaatst. De auteurs vinden het daarom onverantwoord om jeugdzorg en andere instanties opnieuw meer macht over gezinnen te geven voordat eerdere fouten zijn onderzocht en aangepakt.

De kern van hun kritiek is dat de wet niet de ouders, maar falende organisaties als uitgangspunt neemt. Zij vinden dat kinderen snel gehoord moeten worden, maar dat instanties eerst de mogelijkheden moeten benutten die zij al hebben. Daarom pleiten zij ervoor de wet af te wijzen, de inspectieonderzoeken naar Vlaardingen en Stadskanaal af te wachten en bestuurders persoonlijk verantwoordelijk te houden wanneer signalen van mishandeling worden genegeerd.