D66-staatssecretaris Eerenberg harkt 449 miljoen extra binnen met nieuwe minimumbelasting en jaagt toch op spaarders in box 3

In dit artikel:

De Nederlandse staat heeft in 2024 449 miljoen euro aan extra belasting geïnd via de nieuwe minimumbelasting voor ongeveer tweehonderd grote ondernemingen. Staatssecretaris Eelco Eerenberg van Financiën meldde de opbrengst aan de Tweede Kamer. De regeling vloeit voort uit een internationale afspraak van ruim 140 landen: bedrijven met een wereldwijde omzet van minstens 750 miljoen euro moeten effectief minimaal 15 procent winstbelasting betalen. Als zij in een land minder belasting afdragen, kan Nederland het verschil bijheffen.

Volgens het artikel wordt de maatregel door voorstanders gepresenteerd als middel tegen belastingontwijking, maar leidt hij volgens de auteur tot minder fiscale concurrentie tussen landen en een slechter Nederlands vestigingsklimaat. Van de 449 miljoen euro kwam 129 miljoen voort uit situaties waarin bedrijven volgens de nieuwe regels in Nederland te weinig belasting betaalden. Het ging onder meer om ondernemingen die gebruikmaakten van bestaande regelingen, zoals de innovatiebox voor technologische vernieuwing en de tonnageregeling voor de scheepvaart. Die regelingen waren juist bedoeld om investeringen en werkgelegenheid in Nederland te stimuleren.

De invoering verliep bovendien moeizaam. Door technische problemen bij de Belastingdienst werd de aangiftetermijn over 2024 verschoven van eind augustus naar eind oktober. Verschillende bedrijven hebben bezwaar gemaakt tegen hun aanslagen. Het artikel waarschuwt dat hierdoor, na de problemen rond box 3, opnieuw juridische conflicten kunnen ontstaan.

Ook Amerikaanse bedrijven droegen bij: in 2024 werd 120 miljoen euro geïnd bij ondernemingen met een Amerikaans moederbedrijf. Vanaf 2026 zou een uitzondering voor sommige Amerikaanse multinationals gelden na druk van president Donald Trump, waardoor buitenlandse heffingen op deze bedrijven moeilijker worden.

De auteur koppelt de nieuwe opbrengst aan andere aangekondigde belastingmaatregelen, waaronder mogelijke extra lasten voor spaarders in box 3, werknemers en erfgenamen. Hij betoogt dat hogere belastingen op bedrijven uiteindelijk kunnen doorwerken in prijzen, lonen, investeringen en pensioenen, en dus ook burgers raken. Omdat het kabinet de extra inkomsten niet gebruikt om andere belastingen te verlagen, maar volgens de auteur blijft uitgeven aan onder meer klimaatfondsen, asielopvang en een groeiende overheid, pleit het artikel voor forse bezuinigingen en lagere belastingen voor burgers en bedrijven.