D66-prominent Thom de Graaf wil de kiezer buitenspel zetten als het kabinet-Jetten valt: "Wat levert dat op?"

zondag, 15 november 2026 (14:06) - Dagelijkse Standaard

In dit artikel:

D66-prominent Thom de Graaf en VNG-voorzitter Sharon Dijksma waarschuwen tegen nieuwe verkiezingen als het kabinet-Jetten valt. Terwijl de coalitieleiders zondag op landgoed De Zwaluwenberg proberen hun samenwerking te redden, pleiten zij voor een alternatief waarbij de huidige Tweede Kamer een nieuwe coalitie vormt.

Dijksma, die ook burgemeester van Utrecht is, noemt een demissionair kabinet en nieuwe verkiezingen onverantwoord vanwege de kosten en bestuurlijke energie die dat gemeenten zouden kosten. De Graaf wil een onafhankelijke procesbegeleider inzetten om de coalitie bij elkaar te houden. Mocht de samenwerking tussen D66, VVD en CDA toch breken, dan ziet hij liever dat Jetten met de huidige zetelverhoudingen steun zoekt voor een minderheidskabinet dan dat de kiezer opnieuw naar de stembus gaat.

De auteur plaatst daar grote vraagtekens bij. Volgens de Peilingwijzer stonden de drie coalitiepartijen eind oktober op ongeveer 45 zetels, terwijl ze in de huidige Kamer 66 zetels hebben. Nieuwe verkiezingen zouden daardoor veel zittende coalitieleden hun zetel kunnen kosten. De Graaf pleitte eerder, in juni, al voor terughoudendheid met verkiezingen na een kabinetsval. Hij vroeg zich toen af of het verstandig is wanneer kiezers gemakkelijk van politieke voorkeur veranderen.

Het artikel bestempelt die opvatting als een aantasting van de democratische keuzevrijheid. Kiezers zouden juist moeten kunnen reageren wanneer zij zich door het kabinet misleid of teleurgesteld voelen. Ook het argument dat verkiezingen te duur zijn, wordt verworpen: volgens de auteur zijn die kosten een noodzakelijk onderdeel van een democratisch systeem.

De strekking van het opiniestuk is dat D66, VVD en CDA geen nieuwe coalitie achter gesloten deuren mogen vormen wanneer zij zelf hun kabinet hebben laten mislukken. In dat geval moet volgens de auteur de kiezer bepalen welke partijen het bestuur overnemen.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Cody Gakpo ziet opvallende overeenkomsten tussen Jürgen Klopp en Xavi Hernández