D66-minister stuurt aan op minder vlees, minder vliegen en minder nieuwe spullen

In dit artikel:

D66-klimaatminister Stientje van Veldhoven wil het dagelijks gedrag van Nederlanders nadrukkelijker onderdeel maken van het klimaatbeleid. Het kabinet werkt binnen de Aanpak duurzaam leven aan tien duurzame keuzes: vaker openbaar vervoer of deelvervoer gebruiken, minder ver vliegen, meer plantaardig eten, voedselverspilling tegengaan, woningen isoleren en aardgasvrij verwarmen, langer met spullen doen en minder nieuwe kleding kopen. Ook passend wonen bij de levensfase, elektrisch rijden en verwarmen buiten de avondpiek en stroom gebruiken wanneer veel zonnestroom beschikbaar is, staan op de lijst.

De bijbehorende maatregelen zijn nog niet vastgesteld. Er is bijvoorbeeld nog geen besluit over een vleestaks of een verbod op bepaalde reclames. Ministeries werken de keuzes verder uit met gedragswetenschappers, praktijkdeskundigen, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Voor belastingen en wettelijke verboden blijft instemming van de Tweede Kamer nodig.

De aanpak sluit aan bij een advies van de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) uit februari. Volgens de raad moet de overheid duurzame keuzes niet alleen aantrekkelijker maken met informatie en subsidies, maar klimaatbelastend gedrag ook ontmoedigen via onder meer beprijzing, regels en ruimtelijk beleid. De WKR noemt daarnaast het afbouwen van prikkels zoals reclame voor vlees, zuivel, benzineauto’s en vliegreizen, en oppert hogere tarieven voor bovengemiddeld gebruik.

Politieke weerstand en gevestigde belangen hebben volgens de raad een steviger gedragsbeleid tot nu toe afgeremd. De WKR schat dat relatief beperkte leefstijlveranderingen ongeveer 17 megaton uitstoot kunnen besparen, circa 11 procent van de Nederlandse uitstoot. Het programma voor tien duurzame keuzes begon al onder het vorige kabinet en werd door Van Veldhoven overgenomen. Haar reactie op het WKR-advies kwam op 16 oktober, bijna acht maanden na het advies; de praktische uitwerking volgt nog.