D66-minister stuurde Natuurplan al naar Brussel voordat Tweede Kamer erover debatteerde

In dit artikel:

Minister Jaimi van Essen (Landbouw en Natuur) stuurde het Nederlandse ontwerp-Natuurplan op 25 augustus naar de Europese Commissie, negen dagen voordat de Tweede Kamer het plan besprak. Nederland moet op basis van de Europese Natuurherstelverordening beschadigde natuur herstellen. De vroege indiening viel binnen de Europese deadline van 1 september en betekende daarom niet automatisch dat de Kamer bewust werd gepasseerd. De Kamer had het ontwerp al op 26 juni ontvangen en vroeg tijdens het debat of aanpassingen nog mogelijk waren.

De concept-Uitvoeringswet Natuurherstelverordening geeft de minister veel ruimte om het nationale herstelplan zelf vast te stellen. Het plan wordt een verplicht programma onder de Omgevingswet. Veel concrete regels voor onder meer natuurgebieden, activiteiten, toezicht en gegevensverzameling worden later uitgewerkt via algemene maatregelen van bestuur. Daardoor is nog niet duidelijk wat de gevolgen worden voor boeren, grondeigenaren en andere betrokkenen. Een afzonderlijke goedkeuring van het definitieve Natuurplan door de Eerste en Tweede Kamer is niet voorzien, al kunnen beide Kamers de uitvoeringswet wel behandelen en lagere regelgeving controleren.

Ook de kosten zijn nog onbekend. Het ministerie onderzoekt hoeveel extra geld nodig is voor de uitvoering. Provincies, gemeenten en waterschappen krijgen een belangrijke rol, maar willen geen nieuwe taken zonder voldoende financiering. Het Rijk heeft hierover op 18 juni afspraken met hun koepelorganisaties gemaakt. Van Essen heeft toegezegd dat de uitvoeringswet pas ingaat wanneer de financiële afspraken op orde zijn.

Nederland moet het definitieve Natuurplan uiterlijk 1 september 2027 indienen. Volgens de planning treedt de uitvoeringswet echter pas eind 2027 of begin 2028 in werking. Het plan kan daardoor eerder definitief worden dan de wet waarop de uitvoering steunt. Van Essen wil het wetsvoorstel in december 2026 naar de Raad van State sturen en het in de eerste helft van 2027 aan de Tweede Kamer aanbieden. Hij noemt de planning krap.

De Tweede Kamer nam op 6 oktober bovendien een motie aan die vraagt om vooraf inzicht in de benodigde maatregelen, ruimte, planning en kosten. Ook komt er een onafhankelijke analyse van de maatschappelijke en economische gevolgen. De Kamer krijgt daarmee meer gelegenheid om mee te praten, maar stemt niet afzonderlijk over het definitieve plan. Het ontwerp ligt al in Brussel, terwijl belangrijke keuzes over maatregelen, financiering en uitvoering nog openstaan.