D66-minister Sjoerdsma onder vuur binnen kabinet: 'Hij speelt politieke spelletjes'

In dit artikel:

D66-minister Sjoerd Sjoerdsma staat dinsdag in de Eerste Kamer onder zware druk terwijl hij probeert zijn begroting erdoor te krijgen. De kritiek ontstond na een last-minute reeks afspraken: in de Tweede Kamer kreeg hij al steun door een akkoord met oppositiefracties, maar vooral JA21 en SGP voelen zich gepasseerd omdat Sjoerdsma extra geld vrijmaakte voor een omstreden VN-organisatie die in verband wordt gebracht met Hamas. Om ook de senaat mee te krijgen sloot hij vervolgens een aanvullende deal van 380 miljoen euro met Progressief Nederland, wat de spanningen binnen en rond het minderheidskabinet (D66, VVD, CDA) verder oplaaide.

De situatie legt scheurtjes bloot in het vertrouwen dat nodig is voor dit politieke experiment. Oppositieleden en zelfs coalitiepartners spreken van verraad en ondermijning van gemaakte afspraken; intern klinkt ergernis over Sjoerdsma’s handelswijze en strategische keuzes. Sommige collega-ministers maken scherpe opmerkingen over zijn reactie op de kritiek en wijzen ook op zijn recente afwezigheid wegens rugklachten, wat in de wandelgangen wordt gebruikt als kanttekening bij zijn functioneren.

Sjoerdsma is een bekend gezicht binnen D66: sinds 2012 Kamerlid en lange tijd prominent buitenlandwoordvoerder, fel gekant tegen Rusland en China. Die uitgesproken houding leverde hem sancties op van Rusland en China en maakt zijn rol als minister van Buitenlandse Handel gevoelig. Oud-D66-leider Alexander Pechtold verdedigt hem deels als gedreven en idealistisch, maar erkent ook dat zijn stijl hem tegenstanders brengt.

De begrotingsdeal heeft bovendien politieke consequenties: D66 presenteert de overeenkomst als winst voor internationale samenwerking, terwijl het tegelijkertijd akkoord gaat met een VVD-gedreven wetsvoorstel dat verheerlijking van terrorisme strafbaar maakt — een gevoelig thema dat bijvoorbeeld het zwaaien met een Hamas-vlag kan raken. JA21-Kamerlid Simon Ceulemans vat de kritiek bondig samen: er lijkt volgens hem alleen één tevreden persoon te zijn, en dat is Sjoerdsma zelf.

Belangrijk is de vraag of Sjoerdsma na deze episode voldoende vertrouwen overhoudt voor de volgende begrotingsronde die dit najaar aan de orde komt. Als de irritatie en wantrouwen blijven toenemen, kan dat het voortbestaan en de slagkracht van kabinet-Jetten aanzienlijk bemoeilijken.