D66-minister Rianne Letschert scheept stikkende dorpsfeesten af met een 'Vergunningenatelier' en schrapt nul regels

In dit artikel:

Kleinschalige dorpsfeesten, optochten, braderieën en schuttersfeesten krijgen volgens organisatoren steeds vaker te maken met zware gemeentelijke vergunningseisen. Vrijwilligers moeten veiligheidsplannen, situatietekeningen en uitgebreide aanvraagformulieren invullen, terwijl voor kleine evenementen soms dezelfde normen gelden als voor grote festivals. Dat leidt tot extra kosten en veel tijdverlies. In sommige gevallen werd zelfs EHBO geëist bij een kerkdienst die onderdeel was van een feestweekend, of moest een eenvoudige openingshandeling in detail worden beschreven.

Een peiling van de Landelijke Vereniging voor Kleine Kernen onder 130 organisatoren onderstreept het probleem. Volgens de resultaten ervaart 79 procent gemeentelijke regelgeving als een directe belemmering, zegt 72 procent dat de bureaucratie de motivatie aantast en ziet ongeveer de helft het tekort aan vrijwilligers als een bedreiging voor het voortbestaan van evenementen. Bijna 65 procent voelt zich bovendien onvoldoende gewaardeerd door het gemeentebestuur. De vereniging noemt de feesten belangrijk voor de sociale samenhang in dorpen.

De Tweede Kamer vroeg minister van Cultuur Rianne Letschert, mede naar aanleiding van een motie van BBB-Kamerlid Oostenbrink en vragen van de VVD, om samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten een landelijke handreiking tegen de regeldruk te ontwikkelen. In haar Kamerbrief van 29 oktober verwijst Letschert echter naar de beperkte rol van haar ministerie, omdat vergunningverlening primair bij gemeenten ligt.

De voorgestelde oplossing is het zogenoemde ‘Vergunningenatelier’, ontwikkeld na een verkenning in Zevenaar, Rotterdam en Heeswijk. Het initiatief moet het vergunningstraject soepeler maken en de kwaliteit van aanvragen door vrijwilligers verbeteren. Volgens de brief worden er geen landelijke regels geschrapt, komt er geen algemene vrijstelling voor kleine feesten en worden eisen rond beveiliging of EHBO niet afgeschaft. De auteur vindt daarom dat de verantwoordelijkheid vooral bij vrijwilligers wordt gelegd, in plaats van bij gemeenten.

Als contrast wijst het artikel op Letscherts actieve betrokkenheid bij het vertraagde Nationaal Slavernijmuseum in Amsterdam. Dat museum gaat volgens de brief naar verwachting niet in 2030, maar op zijn vroegst in 2033 open. Letschert vroeg de gemeente wel om een tijdelijke locatie, terwijl zij voor de problemen rond dorpsfeesten vooral naar lokale overheden verwijst. De auteur gebruikt dit verschil om te betogen dat traditionele plattelandsactiviteiten minder politieke aandacht krijgen dan landelijke cultuurprojecten.

Het artikel pleit uiteindelijk voor het afschaffen van vergunningen en leges voor kleinschalige dorps- en buurtfeesten. Voor grotere terugkerende evenementen zou volgens de auteur één eenvoudige meerjarige vergunning moeten komen, zodat vrijwilligers minder tijd kwijt zijn aan administratieve verplichtingen en lokale tradities kunnen blijven organiseren.