D66-minister krijgt advies: maak gewone boodschappen duurder voor natuurherstel

In dit artikel:

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) adviseert landbouwminister Jaimi van Essen (D66) om milieu- en maatschappelijke schade mee te rekenen in de prijs van voedsel. Met deze zogenoemde true pricing zouden gangbare producten, waarvan de milieukosten nu onvoldoende in de winkelprijs zitten, relatief duurder worden. De extra opbrengsten moeten volgens ACM-voorzitter Martijn Snoep rechtstreeks naar natuurherstel gaan.

De aanbeveling staat in een brief bij de nieuwe Agro-Nutri Monitor. Daaruit blijkt dat duurzamere landbouwproducten, zoals biologische producten, vaak moeilijk kunnen concurreren omdat hun hogere productiekosten niet volledig door de verkoopprijs worden gedekt. Tegelijkertijd willen consumenten maar beperkt meer betalen: 57,5 procent accepteert enige prijsstijging, maar meestal niet meer dan 5 procent. Slechts ongeveer 5 procent is bereid aanzienlijk meer te betalen. Volgens de ACM komt de verduurzaming van de landbouw zonder extra maatregelen daardoor in gevaar.

De toezichthouder noemt het huidige prijsvoordeel van gangbare productie oneerlijk, maar werkt niet uit hoe true pricing moet worden ingevoerd. Ook is niet berekend hoeveel duurder een gemiddeld boodschappenmandje zou worden. Het gaat voorlopig alleen om een advies; het kabinet en de Tweede Kamer moeten nog besluiten.

Een eerdere route via de btw, waarbij duurzame producten goedkoper en gangbare producten duurder zouden worden, bleek na overleg met het ministerie van Financiën niet haalbaar. De ACM had vergelijkbare maatregelen al in 2022 geadviseerd. Vorig jaar legde de toezichthouder nog meer nadruk op btw-verlaging voor duurzame producten en subsidies voor boeren.

De ACM onderzoekt daarnaast sinds september 2025 waarom levensmiddelen in Nederlandse supermarkten relatief duur zijn, onder meer door marges en prijsopbouw te bekijken. De resultaten worden eind dit jaar verwacht. Boerenorganisatie LTO Nederland steunt de noodzaak van een beter verdienmodel voor verduurzaming, maar waarschuwt dat een eenzijdige verhoging van consumentenprijzen politiek en maatschappelijk gevoelig ligt. Van Essen heeft vooralsnog niet inhoudelijk op het advies gereageerd.