D66-minister houdt informatie over Brusselse gruttozaak vertrouwelijk voor publiek

In dit artikel:

D66-minister Jaimi van Essen (Landbouw en Natuur) heeft de Tweede Kamer opnieuw vertrouwelijk geïnformeerd over de Europese inbreukprocedure tegen Nederland vanwege de bescherming van de grutto. De nieuwe Kamerbrief en beslisnota zijn niet openbaar, waardoor niet duidelijk is welke nieuwe informatie met de Kamer is gedeeld of wat Nederland precies met Brussel bespreekt.

De Europese Commissie voert sinds juli 2024 een formele procedure tegen Nederland. Volgens Brussel levert het Nederlandse beleid, dat sterk leunt op vrijwillige maatregelen en subsidies voor boeren, onvoldoende resultaat op. In juli 2025 volgde een met redenen omkleed advies, een formele waarschuwing. Als Nederland volgens de Commissie niet genoeg doet, kan de zaak uiteindelijk voor het EU-Hof van Justitie komen.

Ook eerdere informatie over de procedure werd vertrouwelijk behandeld. Kamerleden konden de Nederlandse reactie aan Brussel wel inzien, maar mochten die niet openbaar verspreiden of tijdens debatten citeren. Van Essen heeft evenmin bekendgemaakt wat zij hierover besprak met eurocommissaris Jessika Roswall. De geheimhouding bemoeilijkt volgens een rapporteursverslag de parlementaire controle.

Tegelijk werkt het kabinet aan herstelmaatregelen. Het Rijk en zeven provincies spraken af het Aanvalsplan Grutto uit te breiden naar 35 leefgebieden. Daarvan moet binnen elk gebied minstens 1.000 hectare optimaal worden ingericht voor weidevogels, onder meer via aangepast water- en natuurbeheer. Vanaf 2026 komt jaarlijks ongeveer 200 miljoen euro extra beschikbaar voor agrarisch natuurbeheer.

De gevolgen voor boeren zijn nog onzeker, omdat niet bekend is welke aanvullende toezeggingen Nederland aan Brussel heeft gedaan. LTO Nederland vreest dat vrijwillig natuurbeheer verplicht kan worden en dat vergoedingen daardoor onder druk komen. Vogelbescherming Nederland vindt vrijwillige maatregelen juist onvoldoende en pleit voor bindende afspraken en langdurige financiering. Voorlopig blijven de precieze Europese eisen en hun gevolgen voor boeren en grondeigenaren grotendeels onduidelijk.