D66-minister gebruikt stikstofdaling bij boeren om Rotterdamse haven ruimte te geven

In dit artikel:

Het kabinet wil de stikstofdruk rond de Rotterdamse haven de komende jaren verlagen met een combinatie van landbouwmaatregelen, natuurherstel en een lagere uitstoot van havenbedrijven. Die daling moet ruimte scheppen voor nieuwe vergunningen, vooral aan de westkant van het havengebied, waar de vergunningverlening grotendeels stilligt. Hoeveel stikstofreductie precies uit de landbouw komt en hoeveel daarvan voor havenprojecten beschikbaar wordt, is echter niet berekend of openbaar gemaakt.

Landbouwminister Jaimi van Essen (D66) heeft voor de landbouw richting 2035 een vermindering van de ammoniakuitstoot met 42 tot 46 procent aangekondigd. Dat moet gebeuren via strengere normen, minder mestgebruik, extensivering en vrijwillige bedrijfsbeëindiging. Tegelijk waarschuwden ambtenaren in een beslisnota dat de effecten van dit pakket nog niet in de ramingen zijn verwerkt. Ook doen minder boeren mee aan beëindigingsregelingen dan eerder verwacht, waardoor de stikstofdepositie vermoedelijk minder sterk daalt.

Voor natuurherstel trekt het kabinet 50 miljoen euro uit. Het geld is bedoeld voor onder meer verbetering van de waterhuishouding, biodiversiteit en de bestrijding van invasieve soorten in vier nabijgelegen duingebieden. De aanpak sluit aan bij een eerder verzoek van ondernemersorganisatie Deltalinqs om natuurherstel gebiedsgericht rond de haven aan te pakken. De uitwerking begon al in juni 2025 onder het vorige kabinet en stond onder leiding van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

De landbouwmaatregelen blijken bovendien lastig uitvoerbaar. Van 1.438 veehouders die een positieve beschikking kregen voor de regelingen Lbv en Lbv-plus, trokken 522 hun aanvraag later in. De havenroute geeft bedrijven geen automatische toegang tot nieuwe stikstofruimte. Eerst moeten natuurbeheerplannen en uitvoeringsafspraken worden aangepast; daarna moeten afzonderlijke vergunningen juridisch standhouden. Ook de provincie Zuid-Holland betwijfelt nog of de aanpak juridisch sluitend is. De stukken onderbouwen dus niet dat boeren rechtstreeks stikstofruimte aan de haven afstaan, maar het kabinet gebruikt de verwachte landbouwreductie wel nadrukkelijk als onderdeel van zijn argumentatie voor nieuwe haveninvesteringen.