D66-Kamerlid Bamenga eist 'herstel'-plan slavernijverleden van CDA-minister Heerma: 'Voorzichtig begin van herstel'

In dit artikel:

In een uitgesproken opiniestuk wordt D66-Kamerlid Mpanzu Bamenga verweten dat hij de discussie over het Nederlandse slavernijverleden wil uitbreiden van erkenning en bewustwording naar een concreet herstelbeleid. Tijdens een Kamerdebat op donderdag vroeg Bamenga minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma om in een volgend debat duidelijk uiteen te zetten hoe dat herstel vorm moet krijgen. Volgens Bamenga zijn er wel stappen gezet, onder meer met de mogelijkheid voor nazaten van tot slaaf gemaakten om kosteloos hun achternaam te veranderen, maar zijn de gevolgen van het slavernijverleden nog zichtbaar in maatschappelijke ongelijkheid.

De auteur interpreteert het begrip ‘herstel’ als een vooraankondiging van verder voorkeursbeleid, diversiteitsmaatregelen, subsidies en mogelijk herstelbetalingen. Die lezing wordt in het artikel niet met concrete voorstellen van Bamenga onderbouwd, maar vormt wel de kern van de kritiek. De schrijver stelt dat de discussie daardoor een onbeperkt karakter krijgt: zolang er maatschappelijke verschillen bestaan, zou steeds nieuw beleid nodig kunnen worden verklaard.

Ook minister Heerma en het CDA krijgen stevige kritiek. Drie dagen voor het debat stuurde Heerma het rapport *Vergeten verhalen, verzwegen verleden* naar de Tweede Kamer. Dat onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut, Movisie en de Universiteit van Aruba kwam voort uit een motie van voormalig BIJ1-leider Sylvana Simons uit 2022. Die motie vroeg om onderzoek naar antikoloniale verzetsfiguren en om aandacht daarvoor in de Canon van Nederland en het onderwijs. Volgens de auteur stemde het CDA destijds tegen de motie, maar voert Heerma haar alsnog uit door het rapport naar de Kamer te sturen.

Het stuk verwijt CDA en VVD dat zij zich in het debat terughoudend voordoen, terwijl zij volgens de auteur in de praktijk ruimte geven aan de agenda van D66. De schrijver beschouwt het rapport en de vraag om een herstelplan als onderdelen van een bredere ontwikkeling waarin Nederlandse geschiedenis vanuit een antikoloniale invalshoek in schoolboeken en kerndoelen wordt verwerkt.

Verder plaatst het artikel de discussie tegenover actuele sociale problemen. Het noemt onder meer mogelijke financiële gevolgen van het schrappen van de zorgkostenaftrek voor chronisch zieken en mensen met een beperking, onzekerheid over huishoudelijke hulp voor ouderen en hoge kosten voor boodschappen en energie. Volgens de auteur besteedt het kabinet daar te weinig aandacht aan, terwijl voor beleid rond het slavernijverleden wel daadkracht en publieke middelen zouden worden gevraagd.

De tekst is sterk polemisch en gebruikt termen als ‘woke-industrie’, ‘schuldindustrie’ en ‘erfzonde-theologie’. De auteur verwerpt het idee dat hedendaagse ongelijkheden mede door het slavernijverleden worden bepaald en waarschuwt voor beleid dat burgers op basis van historische schuld of slachtofferschap indeelt. Als alternatief pleit het stuk voor onderwijs met meer nadruk op basisvaardigheden en voor besteding van belastinggeld aan zorg en veiligheid in het heden.