D66 houdt de asieldwang vast, en JA21 en SGP lijken voor een handvol toezeggingen Jettens schandelijke Belastingplan te steunen

In dit artikel:

D66 wil dat de dwangmogelijkheid in de Spreidingswet behouden blijft. Asielwoordvoerder Robert van Asten zei bij WNL dat dwang de “laatste trede” moet zijn, nadat eerst alles is geprobeerd om gemeenten vrijwillig opvangplekken te laten regelen. De auteur vindt die voorstelling misleidend: tientallen gemeenten staan volgens het stuk al onder toezicht van het Rijk omdat zij achterlopen met de opvang. Daarmee zou dwang in de praktijk geen uiterste middel meer zijn, maar een structureel onderdeel van de wet.

De Spreidingswet bepaalt per gemeente hoeveel asielzoekers moeten worden opgevangen. Als een gemeente niet meewerkt, kan het Rijk ingrijpen. Volgens de auteur beperkt dit de lokale democratie, omdat gemeenteraden en inwoners uiteindelijk niet zelf kunnen beslissen over de komst van een azc. Als voorbeeld wordt Sliedrecht genoemd, waar inwoners bezwaar hebben tegen een azc aan de Zwijnskade, terwijl het COA doorgaat. De auteur stelt dat vrijwillige afspraken waarschijnlijk meer draagvlak opleveren, bijvoorbeeld wanneer gemeenten zelf de omvang, looptijd en voorwaarden van opvang kunnen bepalen.

JA21 en de SGP willen schriftelijk vastgelegd zien dat gemeenten niet kunnen worden gedwongen asielzoekers op te vangen. Zij koppelen die eis aan hun steun voor het Belastingplan, waarover op 12 november wordt gestemd. Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft die steun nodig. De auteur wijst die ruil af, mede omdat het belastingplan volgens NRC de lasten op arbeid zou verhogen en werkenden jaarlijks tot 8 miljard euro extra inkomstenbelasting zou kunnen kosten.

Asielminister Bart van den Brink (CDA) verwacht volgens het artikel dat het kabinet met gemeenten tot overeenstemming kan komen, waardoor dwang mogelijk niet nodig is. Van Asten onderschrijft die verwachting, maar wil de wettelijke mogelijkheid wel behouden. De auteur concludeert dat D66 daarmee een machtsmiddel achter de hand wil houden en pleit ervoor de dwang en uiteindelijk de hele Spreidingswet te schrappen. Asielbeleid en belastingbeleid zouden volgens hem niet tegen elkaar mogen worden uitgeruild; gemeenten moeten zelf over opvanglocaties kunnen beslissen.