D66 en VVD maken van het menselijk embryo een wegwerpproduct: de Eerste Kamer stemt met 38 tegen 35 voor kweken om te vernietigen

In dit artikel:

De Eerste Kamer heeft dinsdag met 38 tegen 35 stemmen ingestemd met een initiatiefwet van D66 en VVD die het kweken van menselijke embryo’s voor wetenschappelijk onderzoek toestaat. Tot nu toe mochten onderzoekers alleen embryo’s gebruiken die na een ivf-behandeling waren overgebleven. Met de nieuwe wet mogen embryo’s speciaal voor onderzoek worden gemaakt, onder meer om de eerste dagen na de bevruchting te bestuderen. Na maximaal veertien dagen moeten ze worden vernietigd.

In de Tweede Kamer kreeg het voorstel ongeveer een jaar geleden al een meerderheid van 90 tegen 59 stemmen. In de senaat stemden VVD, D66, SP en Volt unaniem voor. Ook elf van de veertien senatoren van PRO en enkele onafhankelijke senatoren steunden de wet. BBB, PVV, ChristenUnie, FVD, JA21, SGP en 50PLUS stemden tegen. Binnen het CDA was de verdeeldheid groot: vijf van de zes senatoren stemden tegen, terwijl in de Tweede Kamer twaalf van de achttien CDA-leden, onder wie partijleider Henri Bontenbal, vóór waren.

Voorstanders verwachten dat het onderzoek kan bijdragen aan betere ivf-behandelingen en meer kennis over erfelijke aandoeningen. Tegenstanders vinden het principieel onaanvaardbaar om menselijk leven doelbewust te creëren en vervolgens voor onderzoek te vernietigen. Senator Visseren-Hamakers stemde uiteindelijk vóór na toezeggingen van minister van Volksgezondheid Sophie Hermans, hoewel zij de beslissing eerder een zeer moeilijke afweging noemde.

De wettelijke grens van veertien dagen staat volgens het artikel mogelijk niet vast. De Gezondheidsraad adviseerde eerder om die termijn te verlengen naar 28 dagen. D66, VVD en CDA hebben afgesproken hierover eerst een maatschappelijke dialoog te voeren. Critici vrezen dat een uitbreiding van de termijn de volgende stap wordt. Ethicus Theo Boer waarschuwde dat dit op langere termijn zou kunnen leiden tot onderzoek met verder ontwikkelde foetussen.

Nederland sluit zich met de wet aan bij een beperkte groep landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, België, Zweden en Finland, waar embryokweek onder voorwaarden is toegestaan. In andere Europese landen is onderzoek met embryo’s, ook na ivf, verboden. De stemming heeft daarmee niet alleen wetenschappelijke, maar ook principiële en ethische gevolgen voor de manier waarop de bescherming van menselijk leven wordt afgewogen tegen medisch onderzoek.