D66 en CDA tekenen bij PRO en Volt voor 38,5 procent in box 3, en Eerdmans spreekt van 'een bom onder het kabinet'

In dit artikel:

D66, CDA, PRO en Volt hebben woensdag een aangepast voorstel ingediend om vanaf 2027 structureel ongeveer 1 miljard euro extra belasting op vermogen, schenkingen en erfenissen op te halen. De VVD was niet bij de onderhandelingen betrokken, terwijl zij eerder had gezegd het oorspronkelijke voorstel van PRO in deze vorm niet te kunnen steunen. De onverwachte deal heeft de verhoudingen binnen het kabinet van premier Rob Jetten verder onder druk gezet. Jetten zegde een reis naar een EU-overleg in Dublin af en moet donderdag vanaf 10.15 uur in de Tweede Kamer uitleg geven tijdens een extra debat. Daarna volgen de uitgestelde stemmingen over het Belastingplan 2027.

Het plan is nog geen wet en moet door zowel de Tweede als de Eerste Kamer worden goedgekeurd. De exacte opbrengst hangt bovendien af van een laatste raming van het ministerie van Financiën. De voorgestelde maatregelen bestaan uit vier onderdelen. In box 3 moet een toptarief van 38,5 procent op het rendement boven 60.000 euro jaarlijks 221 miljoen euro opleveren; het basistarief daalt daarbij licht van 36 naar 35,5 procent. Het beperken van fiscale voordelen bij schenkingen op papier aan kinderen moet 274 miljoen euro opbrengen. Verder moeten bevroren schijfgrenzen in box 2 en bij de erf- en schenkbelasting tussen 2027 en 2031 circa 93 miljoen euro opleveren. Tot slot moet een nog uit te werken aanpak van vermogensconstructies, mogelijk inclusief een exitheffing voor vermogende emigranten, 412 miljoen euro genereren.

Als tegenprestatie willen de vier partijen het laagste tarief in box 1 met 900 miljoen euro verlagen. Een geplande extra verhoging van de zogenoemde vrijheidsbijdrage van 1,9 miljard euro vanaf 2028 is uit het akkoord gehaald en doorgeschoven naar het Belastingplan 2028. Volgens de betrokken partijen worden kleine spaarders en familiebedrijven daarmee zoveel mogelijk ontzien. Critici, onder wie de auteur van het artikel, betwijfelen dat en waarschuwen dat hogere belastingen op vermogenden uiteindelijk kunnen doorwerken naar andere groepen en kapitaal het land uit kunnen jagen.

De deal leidde tot boosheid binnen de VVD. Partijleider Dilan Yeşilgöz zou pas woensdagochtend over de afspraken zijn geïnformeerd; ook VVD-Kamerfractievoorzitter Ruben Brekelmans en minister van Financiën Eelco Heinen werden volgens het artikel voor een voldongen feit geplaatst. De VVD hield woensdagavond spoedoverleg. D66-leider Jan Paternotte en CDA-leider Henri Bontenbal verdedigen de afspraak als een redelijk compromis en stellen dat coalitiepartijen niet altijd hetzelfde hoeven te stemmen. Bontenbal had de VVD eerder nog beschuldigd van ‘casinopolitiek’. In het artikel worden de gespannen verhoudingen binnen de coalitie daarom vergeleken met de eerdere conflicten rond Pieter Omtzigt.

Ook JA21, BBB en SGP voelen zich gepasseerd. Deze partijen steunden dinsdagavond, samen met een meerderheid van de Kamer, een motie van wantrouwen tegen Jetten niet. Alleen PVV, FVD en Groep Markuszower stemden voor. JA21-leider Joost Eerdmans noemt de nieuwe belastingafspraken vervolgens een mogelijke bom onder het kabinet en twijfelt of zijn partij het Belastingplan nog kan steunen. De auteur gebruikt de politieke ontwikkelingen om te betogen dat de VVD en de rechtse partijen zich opportunistisch hebben opgesteld.

Het artikel zelf is sterk opiniërend en verwerpt elke belastingverhoging. De schrijver stelt dat de overheid in 2027 al circa 480 miljard euro aan belastingen int en vindt dat Den Haag in plaats daarvan moet bezuinigen op onder meer klimaatuitgaven, asielbeleid, ontwikkelingshulp, Europese afdrachten en ambtenaren. Of de VVD uiteindelijk tegen het amendement stemt of het bredere belastingpakket toch steunt, moet blijken tijdens het Kamerdebat en de daaropvolgende stemmingen.