Cyberexpert: Politie vindt vaak sporen van criminele hackers
In dit artikel:
Telecombedrijf Odido werd deze maand getroffen door een omvangrijke datadiefstal: de hackersgroep Shinyhunters stal miljoenen klantgegevens en plaatste een deel daarvan op het darkweb. Naast namen en telefoonnummers zouden ook zeer gevoelige aantekeningen uit klantdossiers zijn gelekt. Het Openbaar Ministerie is een onderzoek gestart; Odido zegt geen losgeld te betalen.
Rutger Leukfeldt, hoogleraar cybercrime aan de Universiteit Leiden, licht toe waarom zulke incidenten moeilijk te bestrijden zijn. Cybercriminelen laten vaak digitale sporen achter — bijvoorbeeld aan de gebruikte malware — maar proberen opsporingsdiensten bewust op een dwaalspoor te zetten. Het grootste probleem voor justitie is het internationale karakter: data of servers kunnen in landen staan die niet meewerken, zoals Rusland, waardoor bewijs vergaren en vervolging sterk vertraagt of onmogelijk wordt gemaakt.
Leukfeldt beschrijft hoe hackergroepen soms georganiseerd zijn als bedrijven, met leiders en specialisten, maar tegelijkertijd vaak amateurfouten maken en intern wantrouwen kennen. Hij illustreert dat met voorbeelden: een Letse bende met vijf leiders die malware ontwikkelden voor internetbankieren en tientallen geldezels in Europa gebruikten om gestolen geld "schoon" te maken. Om detectie door banken te vermijden, werden overboekingen binnen Europa gespreid in plaats van direct naar bijvoorbeeld Letland te sturen.
Tegelijk ontstaan kansen voor opsporing uit die amateuristische kant: ruzies, verraderlijke leden of het feit dat groepen elkaar zelf hacken, kunnen interne communicatie en sporen blootleggen. Ook wijst Leukfeldt erop dat leden elkaar vaak wél kennen — van school of familie — en dat fysiek samenkomen voor operaties of sociaal contact voorkomt. Met de opbrengsten leven ze soms zichtbaar luxe.
Kortom: moderne cyberbendes combineren professionele werkwijzen met slordigheden. Dat maakt hen efficiënt en gevaarlijk, maar ook kwetsbaar voor digitale forensische analyse — mits internationale samenwerking en geduld bij justitie.