Cubaanse bevolking lijdt onder verstikkende olieboycot Amerika: 'In overlevingsstand'
In dit artikel:
Op Cuba verergert een acute brandstofcrisis het dagelijks leven: er is structureel te weinig brandstof, bevoorrading van winkels hapert en stroomstoringen zijn frequenter en langer geworden. Afgelopen week zat naar verluidt twee derde van het land zonder elektriciteit, waaronder Havana, en de inzameling van vuilnis stokt omdat vuilniswagens nauwelijks kunnen rijden.
De scherpe terugval in beschikbaarheid van brandstof volgt mede op Amerikaanse maatregelen. De regering-Trump blokkeerde vrijwel alle olieleveringen van Venezuela aan Cuba en waarschuwt ook andere landen die Cuba van brandstof voorzien, zoals Mexico, om dat niet langer te doen. Deze recente blokkade bouwt voort op het al decennialange Amerikaanse handelsembargo vanaf 1962. President Trump en zijn minister Marco Rubio hebben herhaaldelijk hun afkeer van het Cubaanse socialistische bestuur uitgesproken; Trump voorspelde onlangs dat ook Cuba zou kunnen vallen. De VN waarschuwt dat de situatie kan verslechteren of zelfs instorten als de tekorten blijven aanhouden.
Onderzoekers en lokale waarnemers noemen de crisis meervoudig en samenhangend: de centraal geleide economie kampt met tekorten aan investeringen en produceert te weinig, waardoor het land sterk afhankelijk is van import. Voorbeelden zoals de suikerindustrie illustreren deze achteruitgang: Cuba was ooit een grote suikerexporteur en moet nu suikeraankopen doen uit landen als Brazilië. De publieke sector verkeert volgens onderzoeker Vikki de Jong in een “extreem precaire staat”; veel Cubanen tonen veerkracht en creativiteit, maar leven feitelijk in een permanente overlevingsmodus.
Economisch raakt de brandstof- en stroomcrisis vooral het toerisme, een belangrijke deviezenbron. Na de coronacrisis trekt het aantal bezoekers verder terug nu nieuws over stroomuitval en schaarste toeristen afschrikt. Dat heeft directe gevolgen voor inkomen in een land waar een dokter bijvoorbeeld zeer weinig verdient en veel mensen afhankelijk zijn van toeristische bijverdiensten. Nederlandse bedrijven merken de terugval: reisorganisatie TUI stopt in 2024 met rechtstreekse vluchten en pakketreizen vanaf Schiphol naar Cuba en biedt slechts beperkt rondreizen aan; brouwer Bavaria (Swinkels) meldt logistieke beperkingen door fluctuerende brandstofbeschikbaarheid.
De combinatie van beleid van buitenlandse machten, structurele economische zwaktes en de directe gevolgen voor infrastructuur en toerisme maakt Cuba’s crisis complex en fragiel. Als brandstoftekorten aanhouden, waarschuwen internationale instanties, kan de situatie voor de bevolking nog veel ernstiger worden.