Cuba beeft onder de dreiging van VS, terwijl economie op instorten staat
In dit artikel:
De ontvoering van de Venezolaanse president Maduro door Amerikaanse speciale eenheden op 3 januari heeft in Cuba grote onrust gewekt. In Havana reden militaire wagens langs de boulevard met 32 kisten waarop bloemenkransen lagen — de stoffelijke overschotten van Cubaanse beveiligers die bij de operatie zijn omgekomen. Honderden mensen werden opgeroepen om langs de route te staan; de publieke stemming oogde eerder plichtmatig dan uitbundig. De Cubaanse regering zei dat de landgenoten “gesneuveld” waren na gevechten met de aanvallers.
De gebeurtenis raakt gevoelig omdat Cuba al decennia nauw met Venezuela is verbonden. Havana levert artsen, leraren en veiligheidsmensen in ruil voor olie waarmee het eiland zijn verouderde infrastructuur draaiende houdt. Op het hoogtepunt ging het om ongeveer 100.000 vaten per dag; vorig jaar was dat teruggelopen naar circa 30.000. Met de Amerikaanse overname van de Venezolaanse oliesector zijn die leveringen volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio stopgezet, iets wat directe economische gevolgen voor Cuba heeft.
Die gevolgen zijn al zichtbaar in het dagelijks leven: vuilophaalwagens, ambulances en brandweer kunnen soms niet uitrukken omdat er geen brandstof is, en veel energiecentrales werken met tekorten. In Havana zijn stroomstoringen van minstens zes uur per dag gewoon geworden. Het echtpaar Ramón Ramos en Leidy vertelt over problemen met koken, wassen en het functioneren van elektrische apparaten. Daarnaast kampen Cubanen met voedseltekorten, lage lonen, weinig werk en tekort aan medicijnen.
Cuba verkeerde vorig jaar, net als Haïti, in recessie. Een lichte opleving rond 2015 dankzij genormaliseerde betrekkingen met de VS en meer toerisme stierf als gevolg van de coronapandemie; het toerisme is sindsdien niet hersteld en andere sectoren krimpten mee. Grote economische hervormingen blijven uit, staatsbedrijven blijven inefficiënt en politieke oppositie wordt hardhandig onderdrukt — demonstranten riskeren arrestatie.
In toeristische plaatsen als Varadero merken bewoners de krimp in bezoekersaantallen en leven veel mensen in constante angst voor een Amerikaanse aanval, een gevoel dat door de recente ontvoering van Maduro is versterkt. Het wegvallen van Venezolaanse olie vormt een nieuw risico dat de al fragiele economie en het politiek bestel op Cuba verder kan ondermijnen.