Cruciale Golfstroom kan eerder stilvallen als aarde sneller opwarmt

In dit artikel:

De mogelijke instorting van de Golfstroom, of AMOC, wordt vooral bepaald door de snelheid van de opwarming en niet door het bereiken van een specifieke temperatuur. Dat blijkt uit een nieuwe studie van Nederlandse klimaatwetenschappers. Eerder concludeerden zij dat de instorting mogelijk al rond 2060 kan beginnen, bij ongeveer 2,5 graden opwarming in plaats van de eerder aangenomen 4 graden. Die temperatuur blijkt nu echter geen vaste drempel: dat de AMOC rond 2,5 graden kan kantelen, is volgens onderzoeker René van Westen vooral toeval. Snelle opwarming vergroot het risico.

De Golfstroom transporteert warm water vanuit de Caraïben richting Noord-Europa en draagt bij aan het milde Nederlandse klimaat. Bij sterke vertraging of stilstand blijft het warme water in de tropen hangen. Nederland kan daardoor kouder en droger worden, terwijl de zeespiegelstijging en het risico op stormvloeden toenemen. In de tropen kunnen neerslaggebieden verschuiven, met droogte op plekken die nu nat zijn en omgekeerd.

Volgens de onderzoekers zijn er al aanwijzingen dat de AMOC vertraagt en is sneller klimaatbeleid nodig. Alleen voorkomen dat een bepaalde maximale temperatuur wordt overschreden, biedt geen zekerheid. Zelfs als de CO2-concentratie later terugkeert naar het niveau van vóór de industrialisatie, kan de circulatie mogelijk eeuwenlang verstoord blijven. Oceanograaf Femke de Jong noemt meer metingen en onderzoek noodzakelijk. Tegelijk moeten overheden zich voorbereiden op extreme gevolgen, al blijft voorkomen van de instorting volgens haar de beste en goedkoopste oplossing.