Crisisexperts blikken terug op coronaverhoren: „Bij vaccineren lag de nadruk op dwang"

In dit artikel:

De parlementaire enquête naar de coronacrisis heeft volgens hoogleraar Arjen Boin inzicht gegeven in de manier waarop het kabinet zijn beleid bepaalde. Bij vrijwel alle maatregelen stond één doel centraal: voorkomen dat de ziekenhuizen en intensive cares overbelast raakten en code zwart ontstond. Volgens Boin maakte het kabinet vooral berekeningen over het effect van maatregelen op de IC-capaciteit, terwijl een bredere afweging van maatschappelijke en economische gevolgen nauwelijks plaatsvond.

Boin en Ira Helsloot, hoogleraar besturen van veiligheid aan de Radboud Universiteit, vinden dat de Tweede Kamer onvoldoende fundamenteel debat heeft gevoerd over de proportionaliteit van het beleid. Zo bleef volgens hen de vraag onderbelicht of vrijheidsbeperkingen voor jongeren, zoals schoolsluitingen en de avondklok, gerechtvaardigd waren om ouderen te beschermen. Ook het verbieden van kerkdiensten en het inperken van grondrechten had volgens Helsloot onderwerp van open democratische discussie moeten zijn. Hij wijst erop dat het coronapaspoort het vertrouwen in de overheid en de samenhang in de samenleving blijvend heeft beschadigd.

Hoewel Boin het beschermende effect van vaccins onderschrijft, bekritiseert hij de nadruk op dwang in plaats van overtuiging. Uit de verhoren kreeg hij de indruk dat minister Hugo de Jonge te sterk vasthield aan zijn aanpak en waarschuwingen tegen dwang onvoldoende serieus nam. Ook noemt Boin de onderbouwing van de avondklok door RIVM-modelleur Jacco Wallinga twijfelachtig, omdat de veronderstelde ‘signaalwerking’ volgens hem niet overtuigend was bewezen.

Donderdag vond het 51e en laatste openbare verhoor plaats, met voormalig OMT-lid Anja Schreijer. De enquêtecommissie begint nu aan het eindrapport, dat volgend jaar klaar moet zijn.