CPB: koopkracht groeit nauwelijks, onrust in wereld kan het nog erger maken

In dit artikel:

Het Centraal Planbureau (CPB) presenteert in het nieuwste Centraal Economisch Plan een soberder beeld voor Nederland dan het kabinet wellicht had gehoopt. Voor dit jaar verwacht het CPB een economische groei van 1,4% en een koopkrachtstijging van eveneens 1,4% voor een gemiddeld huishouden, omdat lonen iets harder stijgen dan de inflatie. Volgend jaar stokt die vooruitgang: de doorsnee koopkracht daalt naar 0% en over de hele kabinetsperiode (tot 2030) komt de gemiddelde jaarlijkse koopkrachtgroei uit op slechts 0,1%.

De zwakke koopkracht wordt voor een groot deel verklaard door belastingverzwaringen en hogere eigen bijdragen voor de zorg — maatregelen die volgens het kabinet nodig zijn om omvangrijke defensie-investeringen te financieren. De economie groeit gemiddeld met 1,2% per jaar tot 2030, onder de doelstelling van 1,5% van het kabinet. Tegelijk loopt het begrotingstekort op tot ruim 2% tegen het einde van de periode en steekt op langere termijn de EU-grens van 3% boven water.

De CPB-raming benadrukt grote onzekerheid door geopolitieke spanningen: de oorlog in het Midden-Oosten kan olie- en gasprijzen opjagen. In een scenario gebaseerd op marktverwachtingen stijgt de inflatie dit jaar met 0,6 procentpunt (naar 2,9% in plaats van 2,3%); in een ernstiger variant kan inflatie 1,5 procentpunt hoger uitvallen, waardoor de verwachte koopkrachtgroei geheel verdwijnt. Kortom: de huidige vooruitzichten zijn matig en zeer gevoelig voor internationale schokken.