CPB: Bouw voordelen voor woningbezitters af om krappe woningmarkt te helpen

In dit artikel:

Het Centraal Planbureau (CPB) stelt in een nieuw rapport dat de voordelen voor mensen die al een gunstige positie op de woningmarkt hebben, moeten worden teruggedraaid om de schaarste te verminderen. Als voorbeelden noemt het CPB het geleidelijk afbouwen van de hypotheekrenteaftrek en het laten meebetalen van relatief hoge-inkomens in de sociale huursector; die groepen profiteren nu effectief van een subsidie die niet voor hen bedoeld is. De huidige politieke praktijk houdt zulke maatregelen echter vaak tegen — het aanstaande kabinet behoudt bijvoorbeeld de hypotheekrenteaftrek.

Het CPB waarschuwt bovendien dat extra steun of verruiming van leennormen de vraag naar schaarse woningen juist vergroot en zo prijzen opjaagt. Beleidsingrepen moeten daarom het hele woonstelsel in één keer bezien, omdat koop, vrije huur en sociale huur elkaar beïnvloeden. Als voorbeeld noemt het rapport de Wet betaalbare huur: strengere regels maken verhuur minder winstgevend, waardoor verhuurders panden verkopen en huurwoningen verdwijnen — geen oplossing voor de krapte.

Praktische aanbevelingen zijn meer flexibiliteit en voorspelbaarheid in regels, kortere procedures en een bewuste inzet van subsidies. Subsidies kunnen betaalbare woningen binnen stedelijke locaties mogelijk maken, maar versterken ook de stedelijke vraag; goedkoper bouwen buiten de stad helpt lagere inkomens wel, maar vaak op minder aantrekkelijke locaties. Volgens het CPB zijn scherpe politieke keuzes onvermijdelijk om echt voortgang te boeken.