CPB: beperkt effect hogere energieprijzen op meeste huishoudens

In dit artikel:

Het Centraal Planbureau (CPB) onderzocht hoe de hogere energie- en brandstofprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten doorwerken op Nederlandse huishoudens. In de meest waarschijnlijke marktscenario’s is het gemiddelde negatieve effect op het besteedbaar inkomen dit jaar en volgend jaar klein: minder dan 1 procent. Als het conflict langer voortduurt en prijzen langdurig hoog blijven, loopt het mediane verlies op naar circa 1 procent in 2026 en ongeveer 2 procent in 2027.

Voor de meeste huishoudens blijven deze directe effecten daarmee voorlopig duidelijk onder het mediane koopkrachtverlies van circa 4 procent dat tijdens de energiecrisis van 2022 optrad. Wel zijn er duidelijke uitschieters: huishoudens met lage tot modale inkomens die veel gas gebruiken en vaak autorijden kunnen een koopkrachtverlies tot ongeveer 6 procent ervaren; ook hogere inkomens kunnen, bij veel autokilometers of gasgebruik, tot zo’n 4 procent verliezen.

Het CPB waarschuwt dat het effect volgend jaar sterker kan zijn doordat veel consumenten door aflopende contracten te maken krijgen met hogere gastarieven, wat lagere inkomens relatief harder treft. Woningen met warmtepompen en huishoudens met elektrische auto’s zijn minder gevoelig voor prijsschokken, maar zulke technologieën komen nu vooral bij hogere inkomens voor, waardoor kwetsbare groepen minder profiteren.