CPB: beperkt effect hogere energieprijzen op meeste huishoudens

In dit artikel:

Het Centraal Planbureau (CPB) concludeert dat de extra kosten door hogere energie- en brandstofprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten voor de meeste Nederlandse huishoudens beperkt blijven. In een scenario dat uitgaat van marktverwachtingen blijft het gemiddelde koopkrachteffect dit en volgend jaar onder 1 procent. Als de oorlog in Iran echter langer duurt en prijzen langer hoog blijven, stijgt het gemiddelde verlies naar circa 1 procent in 2026 en rond 2 procent in 2027.

Wel bestaan flinke verschillen tussen groepen: huishoudens met lagere tot modale inkomens die relatief veel gas gebruiken en veel autorijden kunnen tot ongeveer 6 procent koopkrachtverlies ervaren. Ook hogere inkomens lopen nadeel, maar minder extreem (tot circa 4 procent). De CPB-onderzoekers wijzen erop dat volgend jaar het effect toeneemt doordat veel energiecontracten aflopen en gastarieven dan omhooggaan, wat lagere inkomens zwaarder treft omdat energie een groter deel van hun budget is.

Investeringen zoals warmtepompen en elektrische auto’s verkleinen de gevoeligheid voor prijsstijgingen, maar die apparaten zijn vooral in bezit van hogere inkomens, zodat de potentiële voordelen voor lagere inkomens beperkt blijven. Overall blijven de directe effecten voorlopig ruim onder het mediane koopkrachtverlies van circa 4 procent tijdens de gasprijzenpiek in 2022.