Covid en filosofen: 50 procent kennis, 100 procent opvattingen

In dit artikel:

De auteur betoogt dat veel coronacomplotten achteraf vooral laten zien hoe snel wantrouwen tegen de overheid kan omslaan in politiek kapitaal. Tijdens de pandemie deden verhalen de ronde over een geheime chip in vaccins, invloed van Bill Gates en het World Economic Forum, en zelfs over een naderend totalitair systeem. Filosoof René ten Bos en andere denkers gaven daar in die tijd stevige duidingen aan, zoals de omschrijving van de coronamaatregelen als “fascisme zonder fascisten”.

Volgens het stuk is de werkelijkheid nu heel anders dan die apocalyptische voorspellingen. De Nederlandse staat wordt eerder bekritiseerd omdat zij niet daadkrachtig genoeg is: toeslagen, compensaties, AI en bestuurlijke crises tonen juist een overheid die vaak tekortschiet. Tegelijk blijft dezelfde dubbele houding bestaan: burgers willen minder overheidsmacht, maar eisen bij problemen ook harde ingrepen.

De auteur wijst erop dat partijen als Forum voor Democratie van dat spanningsveld profiteren door te schermen met complotten over een corrupte elite. De inhoud verschuift inmiddels van corona naar bijvoorbeeld de oorlog in Oekraïne: waar toen vaccins het kwaad zouden zijn, gaat het nu over drones en NAVO-invloed. Daarmee schetst het artikel hoe complotdenken zich aanpast, terwijl het fundamentele wantrouwen tegenover overheid en instituties blijft bestaan.