Corruptie maakt meer kapot dan je lief is, de democratie bijvoorbeeld | opinie
In dit artikel:
Eind 2025 werd in stilte de eerste Europese richtlijn tegen corruptie aangenomen: het Europees Parlement stemde in met regels die ambtsmisbruik en handel in invloed strafbaar maken en lidstaten verplichten een anti-corruptiestrategie aan de Commissie voor te leggen. De Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) benadrukt dat het om misbruik van toegekende macht voor persoonlijk gewin gaat; Transparency International waarschuwde eerder voor een neerwaartse trend in Nederland.
Als illustratie van de verwoestende effecten van systematische omkoping beschrijft historicus Armand Leenaers het voorbeeld Peru. Dat land, rijk aan grondstoffen maar door zwakke instituties geteisterd, verloor volgens historicus Alfonso Quiroz sinds de onafhankelijkheid mogelijk 40–50% van zijn ontwikkelingspotentieel door corruptie. Grote schandalen, zoals de betalingen van het Braziliaanse bouwbedrijf Odebrecht, en chronische fraude bij infrastructurele projecten en wapenaankopen, maken publiek geld extreem duur en ondoelmatig.
Politieke instabiliteit is groot: in tien jaar tijd wisselden er acht presidenten; alle nog levende oud-presidenten staan onder verdenking of zitten vast. De Peruaanse grondwet geeft het parlement de mogelijkheid een president te ontslaan bij ‘permanente morele ongeschiktheid’, wat volgens Leenaers uitnodigt tot politieke afrekeningen. Tegelijkertijd profiteren machtige familieconglomeraten en corrupte politici, terwijl aanklagers, rechters en journalisten regelmatig worden omgekocht.
Leenaers wijst ook op diepere oorzaken: een koloniale erfenis van plundering en institutionele verzwakking, historische buitenteelt van goud en zilver en later de lucratieve cocahandel. Jongeren emigreren massaal, vooral naar Spanje, en China verstevigt zijn positie in Latijns‑Amerika — onder meer met een grote containerhaven in Peru — zonder zich druk te maken om transparant bestuur.
Paus Leo XIV, die als bisschop in Peru heeft gewerkt, ervoer volgens de auteur zelf de impact van deze wantoestanden. Leenaers’ slotsom is duidelijk: waar omkoping floreert, erodeert het vertrouwen in democratie en rechtstaat en betaalt de bevolking daarvoor een hoge prijs — een probleem dat zich niet tot Peru beperkt.