Correspondent Karlijn van Houwelingen verlaat de VS - een 'gebrekkig, maar veerkrachtig land'

In dit artikel:

Karlijn van Houwelingen, sinds 2015 Parool-correspondent in de Verenigde Staten, verlaat na ruim tien jaar New York en keert volgende week met haar twee jonge kinderen terug naar Nederland. Haar vertrek valt samen met een groeiende uittocht uit de VS: voor het eerst in bijna een eeuw vertrekken er meer mensen uit het land dan dat er binnenkomen. Steeds meer Amerikanen overwegen zelf te emigreren — deels gedreven door politiek onbehagen, deels door zorgen over wapengeweld, de hoge zorgkosten en de wens om met een Amerikaanse thuisbaan comfortabel en veilig in het buitenland te leven.

Als verslaggever doorkruiste Van Houwelingen het land, van de redwoodbossen in Californië tot de hechte ongelijkheid in Mississippi. Ze prijst de kantelhouding van veel Amerikanen: actieve hulp in buurten waar de overheid tekortschiet, burenhulp bij sneeuw, boodschappen en collectieve zorg wanneer uitkeringen blijven uit. Tegelijk zag ze de andere kant: sterk gemilitariseerde politieoptredens, raciale spanning, arbitraire handhaving door immigratiediensten en sterke politieke polarisatie die de democratische instituties onder druk zet. Het afgelopen jaar — onder een tweede Trump-presidentschap — maakte die dreiging voor haar persoonlijk voelbaar; ze droeg voortaan uit voorzorg haar paspoort bij zich omdat mensen met een accent soms moesten tonen dat ze er mochten zijn.

Een specifieke zorg die zij benoemt is het optreden van de regering zelf: voorbeelden als het intrekken van een visum van een student na een kritisch artikel en haar opsluiting door agenten illustreren de mate van overheidsmacht die haar verontrust. Tegelijk blijft Van Houwelingen niet volledig pessimistisch. Ze haalt het optimisme aan van mensen die geloven dat Amerika zich voortdurend hervindt en aanpast — een land van onophoudelijke verandering — en zegt dat ze de VS niet definitief afschrijft.

Tegelijkertijd kent ze ook mensen die definitief vertrokken zijn en die inmiddels nergens meer een veilige haven zien: een kennis die na Trumps aantreden naar Chili emigreerde, ontdekte dat ook daar politiek onrustig werd. Die verhalen voeden de overtuiging dat onrust bij verkiezingsuitslagen dit najaar (de midterms) kan escaleren.

Van Houwelingen sluit haar correspondententijd af met een notitieboek vol onverwerkte verhalen en veel herinneringen aan een “mooi maar gebrekkig” land. Haar vertrek is zowel een persoonlijke keuze — veiligheid en medische zorg voor haar kinderen, behoefte aan verandering — als onderdeel van een bredere migratiegolf waarin Amerikanen hun toekomst elders zoeken.