Coronamaatregelen permanent: digitaal paspoort keert terug na de zomer
In dit artikel:
Journalist Arno Wellens waarschuwt dat de gedachte dat de coronapandemie “achter ons ligt” misleidend en risicovol is. In een recent opgenomen video, terwijl in de Tweede Kamer hoorzittingen over het coronabeleid lopen, betoogt hij dat veel maatregelen en financiële keuzes blijvende gevolgen hebben waarvoor burgers decennialang opdraaien.
Wellens wijst erop dat sommige beleidslijnen al vóór de pandemie op tafel lagen en dat de crisis als hefboom is gebruikt om die alsnog in te voeren. Als voorbeeld noemt hij Palantir, het Amerikaanse dataverwerkingsbedrijf. Volgens Wellens lobbyde Palantir al in de zomer van 2019 bij Nederlandse overheden voor een digitaal identiteitsbewijs dat verschillende digitale gegevens samenbrengt en inzetbaar is voor opsporing. Een dergelijk voorstel werd destijds door de Tweede Kamer afgewezen, maar tijdens de pandemie zouden middelen zijn vrijgemaakt om vergelijkbare infrastructuur op te zetten.
Financieel maakt Wellens een harde balans: het coronafonds zou nauwelijks zijn besteed aan de intensive care-afdelingen die in de publieke discussie centraal stonden — hij noemt een aandeel van slechts 0,0036 procent — terwijl de rest naar andere, vaak ondoorzichtige doelen is gegaan. De financiering kwam volgens hem via obligaties die tussen 2021 en 2027 zijn uitgegeven met looptijden tot dertig jaar; concreet betekent dat betalingsverplichtingen tot 2057. Wie meent dat corona voorbij is, ziet daardoor niet de lange termijnlasten die voortvloeien uit die schulden.
Ook de inzet van belastingmaatregelen wordt kritisch bezien. Wellens haalt een persbericht uit 2010 aan om te betogen dat voorgestelde “klimaatbelastingen” in feite bedoeld kunnen zijn om schulden terug te betalen, en dat klimaatretoriek daardoor dienstdoet als politiek acceptabele verpakking voor financiële herverdeling.
De kern van zijn boodschap is dat parlementaire hoorzittingen wel inzicht kunnen geven, maar niets veranderen aan contracten, uitgegeven obligaties en gebouwde systemen. De pandemie heeft volgens hem ruimte gecreëerd om democratisch geblokkeerde plannen door te voeren onder druk van angst, waarna veel van die onderliggende structuren zijn blijven bestaan.
Wellens roept op tot waakzaamheid en transparantie: het gaat niet meer alleen om de vraag of bepaalde maatregelen ooit zijn genomen, maar of politici bereid zijn burgers eerlijk en volledig te informeren over de financiële en technologische verplichtingen die nog tientallen jaren gevolgen zullen hebben.