Cor Bakker (64) over Ramses Shaffy: 'Hij zong geen liedje, hij vertelde een verhaal'
In dit artikel:
Pianist Cor Bakker blikt terug op zijn samenwerking met Ramses Shaffy en vormt die herinneringen tot het muziektheaterprogramma Ramses enzo, dat hij samen met acteur-zanger Maarten Heijmans speelt. Bakker vertelt hoe live-optredens met Shaffy vaak onvoorspelbaar waren — zo raakte Shaffy tijdens een radio-opname ineens de tekst kwijt terwijl Bakker doorspeelde — en dat juist het ongemak waarna ze weer samenvonden, iets magisch had. Die directe, ongeremde dynamiek typeerde hun werkrelatie en vormt een belangrijke laag in de voorstelling.
Ramses enzo is opgebouwd rond Shaffy’s repertoire, ontsloten uit het omvangrijke Ramses Shaffy Songbook dat piano-arrangementen en teksten systematisch vastlegt; dat notatiewerk werd gedaan door Nico van der Linden, omdat Shaffy zelf niet noteerde. In de voorstelling vervlechten Bakker en Heijmans bekende hits als Laat me, Sammy en Pastorale met minder bekend materiaal en persoonlijke anekdotes. Muziek en vertelling wisselen elkaar af; veel nummers worden benaderd als kleine theatervoorstellingen, een stijl die goed past bij Heijmans’ achtergrond als acteur.
Bakker benadrukt dat Shaffy niet alleen door zijn liedjes raakte, maar vooral door de manier waarop hij ze bracht: meer verteller dan zanger, met groot charisma en puurheid. Het programma zoekt ook verbindingslijnen naar andere makers — Jacques Brel, Maarten van Roozendaal — en legt soms onverwachte parallellen, bijvoorbeeld het utopische element in Shaffy’s denken dat Bakker vergelijkt met de idealen van iemand als Michael Jackson. Met een knipoog wordt in de show ook gezegd dat een moeilijke jeugd soms tot krachtige kunst kan leiden.
De voorstelling gaat daarnaast dieper in op Shaffy’s achtergrond: als zesjarig jongetje door zijn moeder op de trein gezet, een jeugd in weeshuis en later in pleeggezin Snellen in Leiden waar zijn artistieke belangstelling werd aangewakkerd. In dat gezin stond een vleugel en werd veel uiteenlopende muziek beluisterd — van Franse impressionisten tot het Great American Songbook — invloeden die in zijn oeuvre terugkeren. Bakker illustreert Shaffy’s emotionele openheid met persoonlijke herinneringen, zoals hun eerste ontmoeting waarbij Shaffy hem omarmde en zei: “Ik hou van jou!”, en met een levendig voorval bij de uitreiking van de Scheveningen Cabaretprijs in 1997.
Maarten Heijmans, die Shaffy al speelde in de televisieserie Ramses (2014), dook twee jaar lang intensief in diens repertoire en werkwijze; Bakker prijst Heijmans’ vermogen om een lied tot een soort mini-speelfilm te maken. Volgens Bakker verklaart juist die authenticiteit en artistieke kwaliteit waarom Shaffy ook jonge luisteraars blijft raken: zijn levenswijze — bon vivant, bohemien, weinig geïnteresseerd in geld — maakte zijn muziek oprecht en tijdloos.
Praktische informatie: Ramses enzo is te zien op donderdag 9 april in Theater Geert Teis, Stadskanaal. Daarnaast vervangt Cor Bakker op zaterdag 4 april pianist Mike Boddé bij Fay Claassen sings Barbra Streisand in De Lawei (Drachten). Verder speelt Bakker op 9 mei in De Lawei (Cor Bakker’s Hollandse helden) en op 17 mei in de Koepelkerk, Veenhuizen (Muziek in het Monument, met Reinout Douma en Hermine Deurloo).