Confronteren Rob Jetten en Sophie Hermans ons nu met een heuse persbreidel?

In dit artikel:

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft de afgelopen dagen meerdere media beboet omdat hun berichtgeving over de geneesmiddelen Ozempic en Wegovy volgens de toezichthouder als reclame moest worden aangemerkt. Het gaat onder meer om NRC, De Telegraaf en de Volkskrant. Reclame voor geneesmiddelen die uitsluitend op recept verkrijgbaar zijn, is wettelijk verboden.

De kwestie kreeg eerder een juridische basis in een zaak tegen DPG Media. De IGJ legde het mediabedrijf boetes tot 48.560 euro op naar aanleiding van interviews in Flair en De Stentor met gebruikers die vertelden dat zij dankzij Ozempic veel waren afgevallen. DPG stapte naar de rechtbank, maar de rechtbank Amsterdam verklaarde het beroep op 10 april 2026 ongegrond.

Volgens de rechters moet het begrip reclame bij geneesmiddelen ruim worden uitgelegd. Informatie is niet automatisch reclame wanneer zij feitelijk en volledig overeenkomt met de bijsluiter of officiële productinformatie. De rechter moet echter per geval beoordelen of een publicatie ook een reclamedoel heeft. Bij de artikelen in Flair en De Stentor ontbrak volgens de rechtbank voldoende kritische of aanvullende informatie. Vooral de sterk positieve verhalen, koppen en vormgeving zouden lezers kunnen aanzetten te denken: dat middel wil ik hebben. Vermeldingen van bijwerkingen en de controverse rond Ozempic waren volgens de rechters onvoldoende om de artikelen als zuiver informatief te beschouwen.

De auteur bekritiseert de IGJ en minister van Volksgezondheid Sophie Hermans scherp. Volgens hem ondermijnt het boetebeleid de persvrijheid en maakt het journalisten terughoudend om over gezondheidszorg te schrijven. Volkskrant-hoofdredacteur Peter Klok sprak eveneens van censuur. In het Mediaforum werd gemeld dat journalisten van het Dagblad van het Noorden intern al waren gewaarschuwd voorzichtig te zijn uit angst voor nieuwe boetes.

De auteur stelt dat de IGJ haar bezwaren beter via persberichten, interviews of andere openbare communicatie had kunnen toelichten. De sancties zouden de middelen juist extra bekendmaken en het wantrouwen tegenover de overheid versterken. Hij roept media op desnoods duidelijk te maken wanneer artikelen uit angst voor boetes niet verschijnen, en pleit zelfs voor vergaande vormen van protest, zoals een boycot van communicatie van het ministerie.

De tekst is een uitgesproken opiniestuk, geen neutraal nieuwsverslag. De centrale waarschuwing is dat een ruime toepassing van de reclameregels ertoe kan leiden dat berichtgeving over veel receptgeneesmiddelen praktisch wordt beperkt. De auteur legt de politieke verantwoordelijkheid daarvoor uiteindelijk bij Hermans en premier Jetten en vraagt om beëindiging van het huidige boetebeleid.