Conflict tussen Spanje en Italië over grenscontroles escaleert: "Het is hard tegen hard op dit moment"

In dit artikel:

De spanningen tussen Spanje en Italië zijn sterk opgelopen nadat tienduizenden migranten vorige week vanuit Marokko de Spaanse enclave Ceuta binnendrongen. Italië voerde daarop grenscontroles in voor reizigers uit Spanje, hoewel beide landen deel uitmaken van de Schengenzone, waar normaal vrij verkeer geldt. Spanje reageerde door vanaf middernacht controles aan te kondigen voor mensen die vanuit Italië per vliegtuig of schip aankomen. Die maatregel blijft volgens de huidige planning van kracht tot 7 september; Italië wil zijn controles mogelijk pas na 15 augustus herbekijken, wanneer een nieuwe migratiegolf wordt verwacht.

De maatregelen treffen vooral het drukke toeristische verkeer. Spanje ontvangt in deze periode ongeveer twee miljoen reizigers uit Italië en tussen Madrid en Rome zijn er dagelijks zo’n zestig vluchten. Correspondent Sven Tuyttens verwacht echter geen grote wachtrijen, omdat het om sporadische controles gaat.

Volgens Hendrik Vos, professor Europese politiek aan de UGent, is de situatie uitzonderlijk vijandig en gaat het om wederzijdse vergelding. De Schengenregels laten tijdelijke controles toe bij een acute bedreiging voor de veiligheid of openbare orde, maar die moeten gemeld en gemotiveerd worden. Vos vindt de Italiaanse rechtvaardiging weinig geloofwaardig: het is volgens hem onwaarschijnlijk dat migranten vanuit Ceuta via het Spaanse vasteland naar Italië zouden doorreizen. Hij ziet de maatregel vooral als spierballengerol voor de binnenlandse publieke opinie, wat de Spaanse reactie verklaart.

De Europese Commissie heeft nog niet ingegrepen, vermoedelijk omdat ze hoopt dat de escalatie bij politieke taal blijft. Ook andere Europese landen hebben tijdelijke grenscontroles aangekondigd, maar die worden in de praktijk vaak nauwelijks uitgevoerd vanwege de economische schade, zeker tijdens het toeristische seizoen.

Tuyttens en Vos verwachten dat de controles uiteindelijk zullen afzwakken, al kan de ruzie een bittere nasmaak achterlaten. Ze waarschuwen wel dat navolging door andere landen het Schengensysteem verder onder druk kan zetten. Volgens hen is een snelle Europese oplossing nodig, omdat het migratiethema bijzonder gevoelig blijft.