Communicatie hulpdiensten valt uit bij lange stroomstoring, oplossing niet in zicht
In dit artikel:
Communicatiesystemen van hulpdiensten houden bij stroomuitval momenteel maximaal ongeveer acht uur stand; daarna vallen ze uit en verdwijnt de verbinding tussen meldkamers en voertuigen én tussen veiligheidsregio’s onderling. Dat probleem werd pijnlijk duidelijk tijdens de overstromingen van juli 2021 in Zuid-Limburg, zegt Petro Winkens, plaatsvervangend directeur van Veiligheidsregio Zuid-Limburg: zonder alarmering en coördinatie is grootschalige hulpverlening ernstig belemmerd.
De huidige back-upcapaciteit (ongeveer acht uur) is volgens betrokkenen ontoereikend, zeker gezien langere blackouts in het buitenland — in Spanje en Portugal duurde de stroomstoring naar verluidt zo’n tien uur langer. De Inspectie Justitie en Veiligheid constateerde afgelopen zomer dat bij vijftien van de vijfentwintig veiligheidsregio’s een concreet plan voor langdurige stroomuitval ontbreekt. Als reactie hebben sommige regio’s lokaal maatregelen genomen: Zuid-Limburg plaatste dieselgeneratoren bij kazernes en legt noodtankstations aan om ten minste drie dagen op eigen kracht te kunnen functioneren.
Een structureler probleem is dat de noodcommunicatie via een landelijk netwerk loopt dat voertuigen verlaat zodra ze de kazerne uitrijden, waardoor brandweerwagens onderweg niet meer te bereiken zijn. Regio’s experimenteren daarom met alternatieve technieken, zoals MeshCore — een op radiofrequenties gebaseerd systeem voor tekstberichten dat zeer weinig stroom verbruikt en nu vooral door radioamateurs wordt gebruikt. Ook worden andere oplossingen getest door individuele regio’s; dat leidt tot uiteenlopende initiatieven waar Winkens bezorgd over is: zonder centrale regie ontstaan “honderden” verschillende oplossingen.
Het ministerie van Justitie en Veiligheid laat onderzoeken hoe de noodcommunicatie verbeterd kan worden; de minister heeft tot nu toe geen dwingende centrale aansturing gegeven, wat bij sommige regiobestuurders frictie veroorzaakt. Als tijdelijke maatregel wil Zuid-Limburg Starlink-satellietinternet inzetten, maar dat stuit op bezwaren: satellietdiensten kunnen door hun beheerders worden uitgeschakeld (zoals meldingen uit conflicten als Rusland-Oekraïne suggereren), en levering en installatie duren nog weken. Bij vroegtijdige uitval van het net verwacht Winkens praktisch improviseren, bijvoorbeeld door teams langs te laten gaan met berichten. Kortom: regio’s zoeken oplossingen, maar er ontbreekt volgens hen een landelijke, betrouwbare en langdurig werkende communicatiestructuur voor noodsituaties.