Zware kritiek op milieuonderzoek Schiphol: zegt niets over gezondheid omwonenden
In dit artikel:
De onafhankelijke commissie beoordeelde op verzoek van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) of de milieueffecten van Schiphol voldoende zijn uitgewerkt voor het besluit over het wettelijk vastleggen van het maximaal aantal vluchten op 478.000 per jaar. Die milieueffectrapportage (MER), die begin dit jaar verscheen, schiet volgens de commissie tekort: ze levert niet de noodzakelijke informatie om milieu- en omgevingsbelangen af te wegen.
Een belangrijk kritiekpunt is de gekozen vergelijkingsbasis. De MER vergelijkt 478.000 vluchten met het eerder toegestane gebruik van 500.000 vluchten, waardoor de voorgestelde limiet minder belastend lijkt. In werkelijkheid is er geen juridisch verkregen recht op die 500.000; de formele juridische uitgangspositie is gebaseerd op het Luchthavenverkeersbesluit (LVB) uit 2008, wat feitelijk neerkomt op circa 294.000 vluchten per jaar. Tegen die achtergrond zou een wettelijke vastlegging van 478.000 wél leiden tot extra milieueffecten voor de omgeving van Schiphol.
De commissie merkt bovendien op dat het kiezen van die juridische basis (bijna 300.000 vluchten) strikt overkomt: latere LVB’s zijn door rechters teruggedraaid en in de LVB uit 2008 staat geen expliciet maximum aantal vliegbewegingen, alleen grenswaarden voor geluid. Onderzoek dat IenW zelf later liet uitvoeren kwam bijvoorbeeld aan aantallen tot circa 465.000 bewegingen — nog steeds lager dan de nu voorgestelde 478.000. Door de gebruikte uitgangspunten ontstaat volgens de commissie te veel speelruimte voor de luchtvaart en wordt onvoldoende aangetoond dat omwonenden beschermd zijn.
Wegens de aard en omvang van de tekortkomingen adviseert de commissie niet tot bijstellen maar tot het volledig herzien van de MER. Zij raadt aan in die nieuwe rapportage ook te onderzoeken of (gedeeltelijke) nachtsluiting van Schiphol zinvol is en om aandacht te schenken aan de zogeheten Alders‑paradox: stillere toestellen kunnen door meer toegestane bewegingen juist leiden tot toenemende geluidsoverlast.
Het advies is niet bindend; IenW kan besluiten de 478.000 juridisch vast te leggen zonder de MER volledig te herschrijven. Verwacht wordt dat het advies desalniettemin invloed zal hebben op het publieke en politieke debat over Schiphol; het eerste commissiedebat na de verkiezingen staat gepland op 19 mei.