Column Marcel Peereboom Voller: verstop 'verwarden' in een aso-wijk? De geschiedenis leert dat het niet werkt

In dit artikel:

De Tweede Kamer overweegt het Deense model Skaeve Huse: mensen die als “verward” of overlastgevend worden bestempeld, zouden worden gehuisvest in een afgezonderd, prikkelarm gebied buiten reguliere woonwijken — een soort opvang in een aso-wijk waar ze met beperkt toezicht zouden verblijven en langzaam weer in de maatschappij zouden moeten worden ingeleid. Het idee is bedoeld om buurtoverlast te verminderen en tegelijk kwetsbaren een plek te geven waar ze tot rust kunnen komen.

De auteur waarschuwt dat de voorgestelde oplossing op basis van historische ervaring waarschijnlijk niet werkt. Gescheiden concentraties van mensen met complexe hulpvragen leiden vaak tot stigmatisering, isolatie en het samenbrengen van problemen in één wijk, waardoor zorg en toezicht juist lastiger te organiseren zijn. Zulke locaties kunnen veiligheidsrisico’s en verergerde sociale problemen veroorzaken in plaats van die op te lossen. Bovendien werkt “wegstoppen” vaker als een korte-termijnpolitiek antwoord dat structurele zorgtekorten en tekorten in de ggz niet wegneemt.

Als alternatief pleit de analyse voor meer geïntegreerde, zorggerichte benaderingen: tijdige en toegankelijke geestelijke gezondheidszorg, multidisciplinaire outreach-teams, kleinschalige en verspreide woonvormen en investering in preventie. Zulke oplossingen richten zich op herstel en maatschappelijke participatie zonder mensen te isoleren of buurtproblemen te verplaatsen. Kortom: het Deense model klinkt praktisch maar negeert lessen uit het verleden; effectieve aanpak vraagt vooral betere zorg, samenwerking tussen hulpinstanties en behoud van inclusieve woonomgevingen.