Column Frank Radstake: vastlopen cao-onderhandelingen teleurstellend

In dit artikel:

De ANVR voert namens werkgevers in de reisbranche al sinds 1992 cao-onderhandelingen met de vakbonden. In de jaren daarna bouwden sociale partners een eigen sociaal stelsel op: een pensioenregeling (oorspronkelijk via fonds Global, later Reiswerk Pensioenen), een opleidingsfonds (FOOR, later Reiswerk) en ooit ook een fonds voor kinderopvang (FKR). Sinds de coronacrisis is via Stichting PAWW bovendien dekking geregeld voor het wegvallen van het derde WW-jaar.

Gedurende ruim dertig jaar hebben werkgevers en werknemers veel samen bereikt, hoewel de onderhandelingen niet altijd vlot verliepen — met name rond de kredietcrisis en tijdens de eerste covid-jaren waren afspraken lastig en werden cao’s soms alleen tijdelijk verlengd. Ook kwamen voorstellen regelmatig negatief uit bij bonden en leden, maar desondanks zijn er belangrijke moderniseringen doorgevoerd: de sector schafte jeugdlonen voortvarend af, maakte de cao inclusiever voor regenbooggezinnen, herstructureerde het loongebouw en voegde rechten op reiskosten- en thuiswerkvergoeding toe. De laatste cao leverde voor starters zelfs loonstijgingen tot ver boven tien procent op.

Tegelijkertijd is het draagvlak bij vakbonden afgenomen: waar vroeger drie bonden aan tafel zaten, zijn dat nu nog FNV en CNV na het vertrek van De Unie. Recent wekte het verbazing binnen de werkgevers dat vakbondsleden een loonsverhoging van 2,75 procent afwezen. Door het negatieve advies van de bonden zal er per 1 juli geen cao-loonsverhoging ingaan, iets dat volgens de ANVR-directie schadelijk is voor de hele sector in deze geopolitiek en economisch onzekere tijden. Werkgevers houden het voorstel voorlopig in stand en roepen op om snel terug te keren naar de onderhandelingstafel om een escalatie — zoals acties of stakingen — te voorkomen.