Coalitiepartijen kiezen eigen accent in Irandebat
In dit artikel:
Enkele dagen na het uitbreken van de oorlog sprak het kabinet begrip uit voor de aanvallen van de VS en Israël op Iran, maar gaf expliciet geen steun. In de Tweede Kamerdebatteren afgelopen week bleek de coalitie van D66, VVD en CDA formeel achter die lijn te staan, maar in de fracties bestaan aanzienlijke nuances en meningsverschillen over de beoordeling van de militaire interventie.
De VVD is het meest positief: fractievoorzitter Ruben Brekelmans zei „het volste begrip” te hebben voor de stappen van de VS en Israël en waarschuwde dat afwachten een grotere bedreiging kan vormen voor zowel het Iraanse volk als de internationale veiligheid. Het CDA (Henri Bontenbal) onderstreepte zorgen over de nucleaire dreiging vanuit Iran en stelde dat de internationale rechtsorde nu „geen goed antwoord” heeft. Bontenbal haalde aan dat onder het internationaal recht aanvallen alleen bij een acute dreiging zijn toegestaan, maar vroeg zich af of een scenario waarin Iran binnen enkele weken kernkoppen zou kunnen maken daaronder valt — een termijn waartegen GroenLinks-leider Jesse Klaver zich keerde en wees op verklaringen van inlichtingendiensten en het Internationaal Atoomagentschap die spreken van geen onmiddellijke dreiging.
D66-voorzitter Jan Paternotte trok duidelijk een andere lijn: hij heeft „geen enkel begrip” voor het starten van een oorlog zonder helder plan of bewijs en was kritisch over de Amerikaanse en Israëlische interventie, al erkende hij de problematische aard van het Iraanse regime. Paternotte benadrukte dat zijn toon afwijkt van het kabinet, maar ontkende principieel tegen de kabinetslijn te zijn. Buitenstaanders zoals Volt en PVV signaliseerden verdeeldheid binnen de coalitie; GroenLinks-PvdA en Partij voor de Dieren zagen D66 ook afwijken.
Tijdens het debat kwam ook een defensiezorg naar voren: het Algemeen Dagblad berichtte dat een nieuw kanon op het marineschip Zr. Ms. Evertsen — gestuurd naar het oostelijk deel van de Middellandse Zee — niet functioneert. Kamerleden waren ontevreden dat minister Yesilgöz dit niet eerder had genoemd. De minister reageerde dat het kanon niet essentieel is voor de missie en beloofde ruimere informatieverstrekking in besloten briefings.