Coalitie wil Europees verbod op sociale media, maar dat wordt nog een lastig verhaal

In dit artikel:

D66, VVD en CDA hebben in het nieuwe coalitieakkoord opgenomen dat ze streven naar een vaste Europese leeftijdsgrens van 15 jaar voor gebruik van sociale media. Nederland wil hiervoor samenwerken met een 'kopgroep' van andere lidstaten om met één stem tegenover Big Tech te staan en versnippering van regels te voorkomen. Het plan volgt op een bredere trend: landen als Australië, Spanje, Frankrijk, Denemarken, Noorwegen, het VK en Oostenrijk voeren al regels in of overwegen leeftijdsbeperkingen voor jonge tieners.

Juristen waarschuwen echter voor een groot juridisch obstakel: de Europese Unie lijkt niet bevoegd om een algemene minimumleeftijd voor burgers vast te stellen. Peter Kager (ICTRecht) wijst erop dat bevoegdheden daarvoor bij de lidstaten liggen; Catalina Goanta (Universiteit Utrecht) benadrukt dat het hier om bescherming van kwetsbaren gaat en om de vraag of jongeren de gevolgen van hun keuzes kunnen overzien — een bevoegdheid die traditioneel nationaal geregeld wordt. Eerder stelde ook een woordvoerder van de Europese Commissie dat lidstaten hierover het laatste woord hebben.

Toch bewegen de verhoudingen in Brussel enigszins. Het Europees Parlement heeft een voorstel voor een Europese leeftijdsgrens gedaan en de Commissie zegt nu “alle deuren open” te laten: ze stelt een panel van experts samen (van ouders tot juristen) dat moet adviseren over een mogelijke Europese aanpak, al is er nog geen planning. Juristen onderzoeken mogelijke juridische routes; Goanta denkt dat de verwachte Digital Fairness Act, die kwetsbare consumenten extra bescherming moet geven en later dit jaar wordt verwacht, de meest gangbare weg kan zijn.

Mocht Europa uiteindelijk te langzaam of onmachtig blijken, sluiten Nederlandse politici nationale wetgeving niet uit. CDA-Kamerlid Jantine Zwinkels zegt dat nationale stappen bespreekbaar zijn; D66’s Hanneke van der Werf benadrukt dat de coalitie ook binnenshuis maatregelen wil, zoals minder schermtijd in de klas, om onderwijs en face-to-face contact te versterken.