Coalitie gaat met huidige plannen eigen stikstofdoelen niet halen

In dit artikel:

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) concludeert vrijdag dat de stikstofplannen van de nieuwe coalitie onvoldoende zijn om de door henzelf gestelde doelen te halen. De coalitie trekt de komende jaren 20 miljard euro uit om stikstofuitstoot te verminderen — een sterke stijging ten opzichte van de 5 miljard van het demissionaire kabinet — en wil de landbouwstikstof in 2035 met 42–46% terugdringen ten opzichte van 2019 (23–25% in 2030). Volgens het PBL leidt het extra geld echter tot een daling van 30–42% tot 2035, dus onder de beoogde norm.

Onzekerheid over uitvoering vergroot het probleem: belangrijke onderdelen van het beleid zijn nog onduidelijk, zoals concrete prestatiedoelen voor boeren en de vraag of voldoende landbouwers instemmen met vrijwillige uitkoopregelingen zodat het volledige budget wordt benut. Gericht uitkopen rond gevoelige gebieden als de Veluwe en de Peel verbetert lokale natuurkwaliteit en vermindert ook pesticidegebruik, maar de coalitie reserveert geen middelen voor het uitbreiden van natuurgebied. Het PBL waarschuwt dat uitbreiding juist noodzakelijk is om te voldoen aan de Europese natuurherstelwet; eerdere berekeningen wezen op 100.000–150.000 hectare landbouwgrond die tot 2050 natuur moet worden.

Voor het klimaat zijn de plannen positief: verlenging van subsidies voor duurzame energie en versnelling van offshore wind verlagen CO2-uitstoot van elektriciteit en industrie, en ook de stikstofmaatregelen verminderen broeikasgasemissies uit de landbouw. Het klimaateffect wordt vooral na 2030 merkbaar; het PBL schat een CO2-reductie van 70–75% in 2040 (tegen 65% in het vorige traject), terwijl de EU naar ongeveer 90% streeft — met nog onduidelijke verdeling tussen lidstaten en mogelijkheden om reducties elders in te kopen.